RSS

SHERADIN BERISHA: OPERATIVA E SHTABIT TË OPERACIONIT “SHIGJETA” MAJ – QERSHOR 1999 (BASHKËBISEDIM ME VEPRIMTARIN AGIM SYLEJMANI)

 (Pjesa I)

Pashtriku.org, 5 mars 2017: “Në ditët e para të majit, sipas shënimeve të mia, ishte data 2 maj 1999, nga Kosova erdhën kolonel Bislim Zyrapi me disa ushtarakë të tjerë, Rifat Sylejmani, Nexhmedin Kastrati, Fadil Zejnullahu, Enver Rrustemi, etj.,të dërguar nga Shtabi i Përgjithshëm i UÇK-së për të marrë drejtimin e veprimeve luftarake të Operacionit “Shigjeta”. Bislim Zyrapi erdhi në Helshan, dhe pas konsultave paraprake, zgjodhi për Operativën e Komandës së Operacioneve “Shigjeta”, kolonelët Spiro Butka e Arqile Mandro, Agim Sylejmanin dhe Shaban Musliun. Më 5 maj 1999 u krijua përfundimisht Operativa e Komandës së Operacioneve në përbërje të: Bislim Zyrapit, shef i Operativës, kolonel Spiro Butka, Arqile Mandro, Shaban Musliu, Agim Sylejmani, Agron Haradinaj dhe Gramoz Kelmendi.” – kështu deklaron veprimtari Agim Sylejmani në një bashkëbisedim me editorin e pashtrikut Sheradin Berisha.

***

Pashtriku: Kush është Agim Sylejmani?

Agim Sylejmani: Me origjinë jam nga fshati Përlepnicë e Gjilanit, por jam i lindur në fshatin Zhegër, atje ku babai im punonte si mësues i fshatit. Isha fëmi i moshës parashkollore kur jemi shpërngulur familjarisht në Prishtinë. Mësimet e para në shkollën fillore i mora nga mësuesja Nemide Berisha. Pas shkollës fillore kam ndjekur mësimet në gjimnazin “Ivo Llolla Ribar” në Prishtinë, (sot “Sami Frashëri”). Por nuk arrita të diplomoj, sepse në fund të gjysmëvjetorit të parë të vitit të katërt më morën në pyetje UDB-a e Prishtinës. “Përpunues” i lëndës time ishte Xhevdet Shushka, i familjes së njohur Shushka, nga e cila dolën shumë pinjollë që i shërbyen me besnikëri regjimit pushtues serbosllav. Për të përfunduar gjimnazin dhe për të diplomuar u detyrova të kaloj në gjysmëvjetorin e dytë të vitit të katërt në gjimnazin “9 Maji” në Kamenicë, (sot Dardanë). Aty diplomova në gusht të vitit 1975. Nga Kamenica pos diplomës së gjimnazit mora me vete edhe shoqen time të jetës e të veprimtarisë, Zymrijen, me të cilën jemi të martuar qe 40 vite.

 

Me Zymrijen pas martesës, 1977.

 

Pas gjimnazit kam ndjekur studimet në Fakultetin Ekonomik të Prishtinës, por edhe studimet në Fakultetin Filozofik, Dega e Gjuhës dhe Letërsisë Shqipe. Pa mbaruar vitin e dytë të studimeve, më 14 janar 1979 jam arrestuar si anëtar i OMLK-së, së bashku me shumë shokë nga vise të ndryshme shqiptare dhe jam dënuar me pesë vite burg, më 5 dhe 6 korrik 1979. Burgun e kam mbajtur në Prishtinë, Prizren, një gjysmëdite në Gjilan, pastaj në Zenicë, Foçë, Tuzëll, sërish Foçë dhe përfundimisht në Mostar, prej ku jam liruar më 14 janar 1984.

 

 

Nga Burgu i Qarkut në Mostar, me Skënder Kastratin, korrik 1983.

Në burg kisha fatin të takoja dhe të ndajmë të mirat dhe të këqijat e burgut me figura të shquara të Lëvizjes Kombëtare, si më Rexhep Malaj, hero i kombit, Skender Kastrati, por edhe me Behxhet Shalën.

Pas mbajtjes së dënimit kam vazhduar veprimtarinë me një intenzitet akoma më të shtuar se më parë. Isha i motivuar, si të thuash, pas vrasjes së Rexhep Malajt dhe Nuhi Berishës (më 12 janar 1984), vetëm dy ditë para se të dilja nga burgu. Pas gati dy vitesh veprimtarie, u detyrova të dal në ilegalitet të thellë, prej nga pastaj dola në Zvicër së bashku me Zymrijen, në fund të dhjetorit 1985.

Në Zvicër kam vepruar në kuadër të Lëvizjes me “adresë”, siç e quanim në atë kohë. Kam punuar në redaksinë e “Zërit të Kosovës”. Pas një kohe kam braktisur redaksinë, për shkak të kundërthënieve dhe pikëpamjeve politike dhe ideologjike, dhe sidomos pas fillimit të përdorimit të flamurit jugosllav në demonstratat që organizonte kjo lëvizje. Më 1989, me insistimin e disa shokëve të celulave, u riktheva sërish në redaksi, në të cilën vlonte familjarizmi dhe sektarizmi. Unë mendoja se do të mund të ndikojë që të lirohen nga kjo sëmurje e pashmangshme sektare, por ishte e kotë…

AKTIVITETI NË FONDIN ‘VENDLINDJA THËRRET’

Pashtriku: Organizimi i mërgatës sonë në dy lëvizje (në lëvizjen me adresë dhe atë pa adresë) dhe dalja e dy “Zërave të Kosovës” në të njejtën kohë janë një histori e veçantë, prandaj nuk do të thellohemi në këtë drejtim. Në fillim të viteve ’90-të lindja e pluralizmit politik në Kosovë dhe gjetiu krijoi shumë parti, të mëdha e të vogla, dhe në këtë kohë, Lëvizja me “adresë” shpërbëhet, ndërsa ajo pa “adresë” vazhdon aktivitetin e saj, e cila më vonë formon Ushtrinë Ҫlirimtare të Kosovës dhe Fondin “Vendlindja Thërret”.  Ky ndryshim ju gjeti në Zvicër! Në këtë periudhë cilat ishin aktivitetet tuaja konkrete?

Agim Sylejmani: Me themelimin e Fondit “Vendlindja thërret” u kyça në rrjedhat e financimit të luftës përmes këtij fondi. Këshilli i parë Rajonal i Fondit “Vendlindja thërret” është formuar në Luzern, të cilin e drejtova deri në mars 1999, kur edhe vendosa të kyçem drejtpërdrejt në radhët e uniformuara të UÇK-së.

 

 

Kartela e Fondit “Vendlindja thërret” dhe fillimi i punës së komisionit të parë për mbledhjen e mjeteve financiare për UÇK-në.

 

Ky Këshill Rajonal i Fondit është themeluar pas pesë Tubimeve Konsultative me veprimtarët në kantonin e Luzern-it, të drejtuara nga Ali Ahmeti (Abaz Xhuka). Pos veprimtarisë në kuadër të Fondit merresha edhe me logjistikën … Ky këshill, i filluar me tre veta, u zgjerua dhe në fillim të vitit 1999 arriti të kishte 84 aktivistë të rregullt.

 

 

Me Urs Ulrich, një mik i madh i shqiptarëve dhe luftës së madhe të UÇK-së. Foto e 14 prillit 1999, para se të nisem në radhët e UÇK-së.

Gjatë kësaj kohe, dua të përmend edhe një detaj të veprimtarisë, e cila lidhet drejtpërdrejt me veprimtarinë e pakursyer të një miku të madh të shqiptarëve, Urs Ulrich, i cili në maj të vitit të kaluar (2016) u nda nga jeta dhe nuk gjendet më në mesin tonë. Ursi përkthente të gjitha materialet që kishin të bënin me luftën e UÇK-së, e sidomos Komunikatat e SHP të UÇK-së, dhe këto pastaj shkonte e i lexonte në Radio Lora të Zürich-ut, një radio alternative shumë e njohur dhe shumë e dëgjuar nga gjeneratat e reja. Kështu, bashkë me Ursin, që nga shkurti 1998 e deri në fund të marsit 1999, kemi qenë të rregullt në këtë Radio Alternative çdo të premte në emisionin “Info International”, e që emitohej nga ora 19:00 deri ora 20:00, në të cilin emision mbi gjysmën e kohës ua “grabitnim” lajmeve dhe materialeve duke njoftuar për gjendjen në Kosovë dhe luftimet në teren, duke lexuar “Komunikatat” e SHP të UÇK-së dhe duke lëshuar muzikë shqiptare.

 

KYҪJA NË RADHËT E UÇK-së

Pashtriku: Më 31 mars 1999 SHP i UҪK shpalli Mobilizimin e Përgjithshëm. Me lartë theksuat se, “vendosa të kyçem drejtpërdrejt në radhët e uniformuara të UÇK-së”. Kur u mobilizuat për t’ju bashkuar radhëve të UÇK-së?

Agim Sylejmani: Pas shpalljes së Mobilizimit nga ana Shtabit të Përgjithshëm të UÇK-së, më 31 mars 1999, dorëzova bllokat për mbledhjen e ndihmave për UÇK-në dhe në fillim të prillit 1999 u bëra gati të nisesha për në radhët e UÇK-së, për ku bashkë me disa vullnetarë tjerë u nisa më 15 prill 1999. Me mua ishte një grup prej shtatë vetash, Isa Cakolli, Bedri Demolli, Bekim Zulfiu, Fadil Cakolli, etj.

 

 

Më 23 prill 1999 në Has – gjatë rrugëtimit për në Krumë. (foto Halit Krasniqi)

Pashtriku: Cili ishte rrugëtimi i mëtutjeshëm në këtë mision çlirimtarë?

Agim Sylejmani: Më 16 prill arritëm në Durrës. Në pikën e grumbullimit të vullnetarëve në Durrës nuk kemi qëndruar as një orë të plotë. Vetëm sa kemi ngrënë bukë dhe një “furgon” me vullnetarët është nisur për në veri të Shqipërisë, konkretisht në stërvitoren e UÇK-së në Kalimash. Ndërsa unë vazhdova për në Tiranë me ekipin televiziv nga Gjeneva, meqë ata bënin një emision për shkuarjen e vullnetarëve në luftën e UÇK-së. Pas qëndrimit dy ditor në Tiranë, me ekipin televiziv nga Gjeneva nga televizioni zviceran në gjuhën frenge, më 19 prill 1999 shkova drejt e në stërvitoren e UÇK-së në Helshan. Me mua ishte edhe Bekim Zulfiu.

HELSHANI QENDRA KRYESORE STËRVITORE E UҪK-së

Pashtriku: Helshani ishte njëra nga qendrat kryesore të UҪK-së. Atëhere sa ushtarë gjetët në Helshan dhe kush ishin komandantët e kësaj stërvitoreje?

Agim Sylejmani: Në Stërvitoren e Helshanit, komandant ishte kolonel Maliq Doçi, ndërsa zëvendës-komandant ishte Shaban Musliu. Aty ishte edhe Idriz Mehmeti, në cilësinë e zëvendëskomandantit të Xheladin Gashi – Plakut, për stërvitoret në Helshan, Cahan dhe Vlahnë. Në fillim të prillit në këtë stërvitore kishin ardhur eprorët: Bilall Syla, komandant brigade, Iber Elezaj, Bashkim Lladrovci, Ibrahim Shaqiri, etj. Kjo stërvitore s’kishte shumë kohë që ishte ngritur nga ushtarakët e Shqipërisë dhe të UÇK-së në repartet e braktisura të Ushtrisë Shqiptare. Në këtë stërvitore pak më vonë erdhën mbi njëmijë ushtarë. E them ushtarë e jo vullnetarë, sepse tani aty ngritej një repart i mirëfillt ushtarak dhe njësitet e rregullta ushtarake me të gjitha organikat e tyre që e kërkojnë standardet e ushtrive moderne. Çuditërisht për këtë nuk flitet fare, por duhet ta them edhe njëherë, në veri të Shqipërisë nënë, territor i cili i ishte lënë gati i tëri në shfrytëzim UÇK-së, ngritej një ushtri e rregullt, me reparte e me njësi të rregullta ushtarake dhe me një zinxhir të rregullt komandues.

 

 

Kolonel Maliq Doçi duke iu folur ushtarëve në Helshan, derisa në krah tij është Xheladin Gashi-Plaku.

Pashtriku: Ato ditë prilli të vitit 1999 në Gjermani, Zvicër, Austri, Francë, e gjetiu në shtetet perëndimore ishin ngritur shumë qendra mobilizimi për vullnetarët e UҪK-së dhe ti ishe njëri nga ata mijëra vullnetarë. Më 19 prill 1999 bashkë me Bikim Zulfiun shkuat në Helshan, në qendrën më të madhe stërvitore të UҪK-së. A të kujtohet, pas 19 prillit, a vinin vullnetarë dhe eprorë të tjerë në Helshan?

Agim Sylejmani: Po, aty vinin vazhdimisht. Mund të them se ishte koha kur vullnetarët vërshuan repartet dhe stërvitoret e UÇK-së në veri të Shqipërisë. Pjesa dërmuese e të cilëve vinin nga shtetet e ndryshme të Evropës, Amerikës, e edhe nga Australia e largët. Më së paku kishte nga të ikurit, apo refugjatët që vinin nga Kosova, të cilët do të duhej të radhiteshin përkrah vëllezërve të tyre që kishin ardhur nga mërgimi. Në Helshan erdhën pastaj edhe dy kolonelë shqiptarë, Spiro Butka dhe Arqile Mandro dhe disa kadetë të posadiplomuar të akademisë ushtarake “Skënderbeu” në Tiranë, si: Dritan Durmishaj, Ermir Bega, Agim Sallaku, etj.

 

 

Bilall Syla, Agim Sylejmani, Shaban Musliu dhe Bashkim Lladrovci në Helshan.

 

KRIJIMI I SHTABIT TË OPERACIONIT “SHIGJETA” – MË 5 MAJ 1999 NË KUKËS

Pashtriku: Në gjysmën e dytë të prillit 1999, SHP i UҪK-ës në Kosovë, pikërisht shefin e shtabit, kolonel Bislim Zyrapin, e emron për Komandant të operacionit “Shigjeta” që do të zhvillohej në Pashtrik (në gjysmën e dytë të majit 1999). Pasi ngarkohet me këtë detyrë, B.Zyrapi bashkë me një grup eprorësh, në javën e fundit të prillit nga Kosova (nëpër Maqedoni) udhëton për në Shqipëri. Ndërkohë me këtë mision ishte ngarkuar edhe Fatmir Limaj, me Musë Jasharin e disa të tjerë, të cilët në të njejtën linjë udhëtojnë për në Shqipëri. Në fillim të majit Komandanti B.Zyrapi, në kuadër të aktiviteteve për formimin e Shtabit të Operacionit “Shigjeta”, viziton disa qendra stërvitore. Kolonel Zyrapi a e viziton edhe stërvitoren në Helshan?

 

 

Në çadrën e Komandës së stërvitores në Helshan.

 

Agim Sylejmani: Në ditët e para të majit, sipas shënimeve të mia, ishte data 2 maj 1999, nga Kosova erdhën kolonel Bislim Zyrapi me disa ushtarakë të tjerë, Rifat Sylejmani, Nexhmedin Kastrati, Fadil Zejnullahu, Enver Rrustemi, etj.,të dërguar nga Shtabi i Përgjithshëm i UÇK-së për të marrë drejtimin e veprimeve luftarake të Operacionit “Shigjeta”. Bislim Zyrapi erdhi në Helshan, dhe pas konsultave paraprake, zgjodhi për Operativën e Komandës së Operacioneve “Shigjeta”, kolonelët Spiro Butka e Arqile Mandro, Agim Sylejmanin dhe Shaban Musliun.

 

 

Në çadrën e Shtabit të Stërvitores së UÇK-së në Helshan. Kolonel Maliq Doçi duke elaboruar lidhur me veprimet luftarake, derisa nga e majta janë: kolonel Spiro Butka, Bilall Syla, Rifat Sylejmani, Enver Berisha, unë (Agim Sylejmani) dhe Shaban Musliu.

Pashtriku: Kur u krijua Shtabi i Operacionit “Shigjeta”, dhe kush e përbënte këtë strukturë komanduese?

Agim Sylejmani: Më 5 maj 1999 u krijua përfundimisht Operativa e Komandës së Operacioneve në përbërje të:

– Bislim Zyrapit, shef i Operativës,

– kolonel Spiro Butka,

– Arqile Mandro,

– Shaban Musliu,

– Agim Sylejmani,

– Agron Haradinaj dhe

– Gramoz Kelmendi.

Më vonë për Operativën ka përkthyer në gjuhën angleze, Flora Krasniqi.

Pashtriku: Në cilin vend u ngritë selia e Shtabit të operacionit “Shigjeta”, gjegjësisht “Operativa e Komandës së Operacioneve”?

Agim Sylejmani: Selia e Operativës së Komandës së Operacioneve ka qenë e ngritur në Kukës. Agron Haradinaj dhe Gramoz Kelmendi ishin kyçur në operacion më herët dhe me ta jemi takuar në Kukës. Ata sapo kishin filluar me përgatitjen e sallës së operativës në pikën e grumbullimit të rekrutëve – vullnetarë, afër shtëpisë së UҪK-së, të cilën e ka shfrytëzuar Ilir Konushevci – Mërgimi, dhe pastaj e kishte marrë Ruzhdi Saramati. Më 5 maj operativa e Komandës fillimisht është vendosur në zyrat e qendrës së rekrutëve, në katin e dytë të saj. Mirëpo për shkak të pengesave subjektive që u krijuan aty, (e që kjo ngjarje është një histori në vete), më 19 maj jemi bartur në shtëpinë e UÇK-së. Meqë kërkohej që të sigurohet zyra e operativës, Komanda caktoj 3 ushtarë – roje dhe ata ishin: Islam Kasabaqi, Agron Gara dhe Ardian Kasabaqi.

 

 

Në Kukës në selinë e operativës…: me Gramoz Kelmendin dhe Agron Haradinajn.

NGJARJA E BURRELIT DHE ADRESIMI I VENDIMEVE & URDHËRAVE TË SHTABIT, GJATË OPERACIONIT “SHIGJETA”

Pashtriku: Agim, para se të flasim për punën operative të shtabit të operacionit “Shigjeta”, fillimisht dua t’ju them se, nga të dhënat që kam,”pengesa subjektive” për vendosjen e Shtabit të operacionit “Shigjeta” në ‘zyrat e qendrës së rekrutëve” ishte Ruzhdi Saramati, i cila ka konsideruar se është i vetmi komandant aty. Për më tepër me R.Saramatin lidhet edhe një ngjarje e rëndë që ka ndodhur më 2 maj 1999 në Qendrën stërvitore të Burrelit, ku me këtë rast vritet një vullnetar (ushtar) nga Landovica e Prizrenit dhe disa të tjerë plagosen. Thuhet se nga plagët e marra vdes edhe një vullnetar tjetër nga Tetova.

Sipas dëshmitarëve, çdo gjë ka nisur në Burrel, kur policia ushtarake (PU) e kap pa leje në qytet një ushtar të UҪK-së, të cilin e arrestojnë dhe pasi e rrahin pa masë e fusin në burgun e qendrës stërvitore. Shokët e të burgosurit kur marrin vesh për këtë veprim të papranueshëm, kanë shkuar te zyra e komandës për të kërkuar sqarime lidhur me rastin, mirëpo ata janë bllokuar nga policia ushtarake. PU me kërcënime ka kërkuar largimin e tyre, por masa e ushtarëve protestues nuk tërhiqet, pa u liruar shoku i tyre nga burgu. Ndërkohë PU ka nisur të gjuaj me armë dhe gjatë kësaj rrëmuje ndodhë ngjarja tragjike.

Për këtë rast ka shkruar edhe Uk Lushi në librin:”Batalioni Atlantiku (shenime lufte dhe paqeje)”, Prishtinë 2001, në faqet: 126 – 127, duke iu referuar ditarit të ushtarit Florim Lajçi.

Për këtij incident të rëndë, burgoset komandant R.Saramati, i cili pas disa ditësh thuhet se është liruar nga anëtarët e SHP që rrinin në Tiranë, por ai nuk kthehet më në Burrel. Duket që pas lirimit nga burgu vjen në Kukës, aty në qendrën e rekrutimit ku tashmë ishte vendosur selia e shtabit të operacionit “Shigjeta”, në krye me kolonel Bislim Zyrapin.

Meqë jemi në kohën e mobilizimit të përgjithshëm, në qendrën stërvitore të Burrelit ishin mobilizuar rreth 2500 – 3000 vullnetarë, dhe ky numër përbënte dy brigada, brigadën e parë sulmuese, me komandant Ilmi Kodrën (i cili pas ngjarjes së 2 majit kthehet në Gjermani), dhe brigadën 128, me komandant Ruzhdi Saramatin, por dhe Batalionin “Atlantiku” që përbëhej me vullnetarë të ardhur nga SHBA’të. Pas ngjarjes së 2 majit, për fat të keq bie edhe numri i vullnetarëve të mobilizuar në më pak se 1500 vetë. Kjo përbërje me një strukturë tjetër komanduese, i kryen stërvitjet ushtarake dhe pasi japin betimin, në javën e fundit të majit përfshihen në frontin e Operacionit “Shigjeta” në Pashtrik, ndërkohë që një kontigjent kishte shkuar edhe në frontin Koshares.

***

E, tani t’i kthehemi punëve të shtabit të operacionit “Shigjeta”. Pas konsolidimit, Shtabi, siç e quani ‘Operativa e Komandës së Operacioneve’, në bazë të kompetencave që kishte ka marrë vendime e urdhëra për sektorët e ngritur në teren apo… Ҫfarë urdhëra e vendime lëshonte shtabi dhe kujt i adresoheshin ato?

Agim Sylejmani: Vendimet dhe urdhërat e Shtabit të Komandës së Operacioneve dërgoheshin drejtpërdrejt në sektorët përkatës në terren, siç ishte në Cahan, ku vepronte edhe një grup tjetër i Operativës së Operacioneve, në përbërje të të cilit ishin Nexhmedin Kastrati, Musë Jashari, Rifat Sylejmani etj.

POZITA E FATMIR LIMAJT “ҪELIKUT” GJATË OPERACIONIT “SHIGJETA”

Pashtriku: Në fillim të majit 1999 bashkë me Musë Jasharin (siç e theksova më lartë), kishte udhëtuar edhe Fatmir Limaj – Komandant “Ҫeliku”. Me çfarë detyre ishte i ngarkuar “Ҫeliku”, gjatë Operacionit “Shigjeta”?

Agim Sylejmani: Fatmir Limajn e kam takuar për herë të parë më 17 maj 1999, kur ai ishte për vizitë në pikën e rekrutimit të vullnetarëve në Kukës. Në këtë kohë ka qenë e ngritur një qendër komandimi i operacioneve në Krumë, dhe aty ka qenë edhe Fatmir Limaj, në cilësinë e zëvendësministrit të Mbrojtjes.

 

 

POZITA E XHELADIN GASHIT “PLAKUT”, GJATË OPERACIONIT “SHIGJETA”

Pashtriku: Përmendët Cahanin dhe Krumën ku vepronin: një grup i operativës dhe një qendër komandimi i Operacioneve në kuadër të Shtabit, që u themelua më 5 maj 1999. Dihet mirëfilli se para formimit të Shtabit të operacionit “Shigjeta” në krye me kolonel Bislim Zyrapin, Komandant i zonës së veriut ishte Xheladin Gashi – Plaku, i cili vepronte kryesisht në Cahan dhe në qendrat tjera stërvitore, ku tashmë “ishin Nexhmedin Kastrati, Musë Jashari, Rifat Sylejmani etj”, ashtu siç thatë ju. Pytja ime është: Si koordinoheshin këto dy qendra operative (në Cahan dhe Krumë) – me Komandantin e zonës Xheladin Gashin – Plakun, gjatë kësaj kohe kur po përgatitej operacioni “Shigjeta”?

Agim Sylejmani: Kontaktet me Xheladin Gashin i ka mbajtur kryesisht Bislim Zyrapi, si shef i Operativës së Komandës së Operacioneve. Personalisht me Plakun jam takuar shumë herë në Zvicër, po edhe në veri të Shqipërisë sa isha në Helshan. Ai në fakt ka dashur të më marrë mua afër vetes. Ishte komandant i Zonës së Veriut, dhe si i tillë mbeti deri në fund të luftës më 12 qershor 1999. Përderisa ishte komandant i kësaj Zone është e logjikshme që ka pasur edhe përgjegjësi në operacionin “Shigjeta”. Në kohën kur veproja në Shtabin e operativës në Kukës me të kam basur edhe një bisedë telefonike. Sa e di unë, Plaku e kishte komandën e tij në Krumë, dhe gjatë përgatitjeve për operacionin “Shigjeta”, ka mundur ta zhvendoste shtabin e komandës së Zonës nga Kruma në Cahan, për shkak të lehtësive operative.

URDHËRAT E FALSIFIKUAR TË MINISTRIT TË MBROJTJES, AZEM SYLA – PËR EMËRIMIN E SHTABIT TË OPERACIONIT “SHIGJETA”!

Pashtriku: Meqë zëvendësministri i mbrojtjes, Fatmir Limaj ka vepruar në zonat ku po bëheshin stëvitjet fizike të ushtarëve dhe përgatitjet operative për operacionin “Shigjeta”, atëhere cili ishte roli dhe kontributi i Ministrit të Mbrojtjes të QPK-ës, Azem Syla (me seli në Tiranë), në krijimin e Shtabit të Operacionit “Shigjeta”, dhe në ngritjen e strukturës logjistike për këtë operacion të rëndësishëm?

Agim Sylejmani: Sipas dy urdhëresave, me nr.të protokollit 10, 11, datë 1 prill 1999, dhe urdhërit me nr. protokolli 12, datë 10 prill 1999, del se Shtabi i Komandës së Operacioneve është themeluar me urdhër të Ministrit të Mbrojtjes në Qeverinë e Përkohëshme të Republikës së Kosovës, Azem Syla. Në këto urdhëra figurojnë të emëruarit për detyrat konkrete për operacionin e gjerë të mësymjes së përgjithshme…

Pashtriku: Agim, i përmendët dy urdhëra të datës 1 prill 1999 (me nr.protokolli 10, 11), dhe një urdhër të datës 10 prill 1999 (me nr.protokolli 12), të cilat i ka lëshuar Ministri i Mbrojtjes së QPK-ës, z.Azem Syla. Këta urdhëra janë në arkivin e portalit pashtriku.org (të cilat i ka publikuar kolonel Spiro Butka), dhe pasi i kam analizuar me kujdes kam arritur në përfundimin se, ato nuk janë shkruar dhe as lëshuar në kohë reale nga ministri, Azem Syla, dhe si të tilla janë të falsifikuar.

Pse mendoj kështu?

E para: Sipas një Komunikate të Qeverisë së Përkohëshme të Kosovës (që e ka publikuar Kosovapress’i), del se Kabineti qeveritar me përfaqësuesit e UҪK-ës dhe Lëvizjes për Bashkim Demokratik (LBD) është formuar më 2 prill 1999, ku Azem Syla emërohet Ministër i Mbrojtjes! Dhe është e pamundur që Ai t’i ketë lëshuar dy urdhërat e 1 prillit nga pozita e ministrit të mbrojtjes!

E dyta: Me urdhërat e 1 prillit 1999 (nr.të protokollit 10 e 11) për komandant të Operacionit “Shigjeta” emërohet Shefi i SHP të UҪK-ës, Bislim Zyrapi, Komandant i drejtimit operativ Nr.2 emërohet Nexhmedin Kastrati, Zv/komandant, Musë Jashari, ndërsa shefi operativ i këtij drejtimi emërohet Rifat Sylejmani. Kjo katërshe e eprorëve më 1 prill nuk ishin në Shqipëri, ngase atëkohë ishin ende brenda në Kosovë, dhe madje akoma nuk ishte biseduar për idenë e operacionit “Shigjeta”. Në gjysmën e dytë të prillit, pasi SHP i UҪK-ës në malet e Jezercit, e kishte ideuar e përpiluar planin e operacionit “Shigjeta” dhe ndërkohë e kishte emëruar Bislim Zyrapin për Komandant të Operacionit “Shigjeta”, ai bashkë me të lartëpërmendurit dhe disa të tjerë (Musë Jashari vjen me grupin e Fatmir Limës) në fillim të majit arrin në Kukës. Dhe më 5 maj siç e theksoni edhe ju më lartë, u krijua Operativa e Komandës së Operacioneve me Bislim Zyrapin si, shef i Operativës.

E treta: Në urdhërin me nr.protokolli 10, datë 1 prill 1999, si Zv/komandant dhe drejtues i Shtabit operativ të operacionit “Shigjeta” emërohet Kolonel Spiro Butka, ndërkohë që ai ende s’ishte i strukturuar në radhët e UҪK-së, dhe për më tepër në qendrën stërvitore të Helshanit shkon pas datës 19 prill 1999.

E katërta: Në urdhërat e lartëpërmendur si dhe në urdhërin e datës 10 prill 1999 (me nr.protokolli 12) figurojnë edhe emëra të eprorëve, të cilët ose nuk kishin arritur akoma në Shqipëri (nga mërgimi) ose ishin në ditët e para (të prillit) që kishin ardhur në qendrat stërvitore në Helshan, Cahan, Vlahnë… (pas shpalljes së mobilizimit të përgjithshëm, nga SHP i UCK-ës, më 31 mars 1999).

E pesta: pozicioni i vulës dhe i nënshkrimeve të ministrit të mbrojtjes, Azem Syla në të gjitha urdhërat është i njejtë, nuk është i ndryshëm. Kjo tregon se një letër e vulosur dhe e nënshkruar një herë nga ministri A.Syla është përdorur për të gjithë urdhërat e lëshuar. Ky është një falsifikim (manipulim) i qartë!

E gjashta: Edhe numrat e protokollit të urdhërave të datës 01. 04. 1999 janë të ngatërruar, për sa i përket emërimeve! Në urdhërin e parë të 1 prillit me nr.protokolli 10, është emëruar struktura komanduese e shtabit të operacionit “Shigjeta”, ndërsa në urdhërin e dytë po të 1 prillit me nr.protokolli 11, kolonel Bislim Zyrapi (si shef i SHP të UҪK-së) ngarkohet me detyrën e Komandantit të operacionit “Shigjeta”. Si është e mundur që përpara emërimit të Komandantit të operacionit “Shigjeta” të emërohet struktura komanduese e këtij operacioni! Nuk ëshët e mundur! Pra kemi të bëjmë me një falsifikim të këtyre urdhërave!

E shtata: Derisa në krye të 3 urdhërave (mbi nr.e protokollit) titullari i tyre është “Qeveria e Përkohëshme e Kosovës § Ministria e Mbrojtjes”, në fund të secilit urdhër shkruan: “Arshivi i SH.P”, ndërsa “E punoi: XH.S” dhe “E kompjuterizoi: Sh.A”! Është e pamundur që urdhërat të lëshohen nga Ministria e Mbrojtjes e QPK-së me nënshkrim të ministrit, Azem Syla (i cili me seli ishte në Tiranë), ndërsa arkivimin e tyre ta bëjë Shtabi i Përgjithshëm i UҪK-së (seli e së cilës ishte brenda në Kosovë – në malet e Berishës apo të Jezercit).

– Agim, fillimisht lexoi me kujdes faksimilet e urdhërave që i përfola më lartë, dhe pastaj më thoni cili është mendimi juaj për këtë gjë?

 

 

 

 

Agim Sylejmani: I nderuar Sheradin. Syri yt hulumtues dhe vëzhgues i mirëfillt i shkresave faktografike po nxjerr në shesh një mashtrim të radhës. Pas vërejtjes tënde lidhur me dokumentet në fjalë, urdhëresat e lëshuara në emër të ministrit të mbrojtjes në Qeverinë e Përkohëshme të Kosovës, unë i shikova me një vëmendje të veçantë dhe të përqëndruar. Këtu ke shumë të drejtë, fatkeqësisht ke shumë të drejtë. Këtë nuk do ma kishte marrë mendja se do mund të ndodhte në atë kohë. Bile ruaj të drejtën të them edhe mendimin tim personal për këtë, se këto shkresa mund të jenë bërë pas përfundimit të luftës. Vetë vula dhe nënshkrimi i Azem Sylës në cilësinë e ministrit të mbrojtjes lë të dyshohet se ai mund të mos jetë në dijeni se për çfarë është përdorur apo keqpërdorur nënshkrimi i tij. Prandaj lypset të hulumtohet dhe të gjinden dokumentet e mirëfillta të kohës së luftës, qofshin ato edhe të shkruara me dorë, për të nxjerrë në shesh mashtrimin dhe qëllimin e këtij mashtrimi. Edhe pse në kushte lufte nëpër male, njësitet e UÇK-së kanë mbajtur ditar lufte, e lëre më një Shtab i Përgjithshëm i UÇK-së. Pos kësaj të kërkohen edhe në arkivin e qeverisë së përkohëshme të Kosovës. Prandaj mendoj se duhet të kërkohen këto shkresa dhe të bëhet krahasimi, për të parë se ku dhe për çfarë qëllimi janë bërë në këtë formë dhe me këto data të dhëna. Ne nuk kemi të drejtë të mashtrojmë historinë e as gjeneratat që do të vijnë pas nesh. Nuk guxojmë t’ua lëmë një histori të shtrembëruar, aq më keq, me dokumente të falsifikuara. Kjo është një çështje shumë serioze që duhet të shqyrtohet dhe të ndriçohet në tërësi dhe të gjinden ata që qëndrojnë prapa gjithë kësaj, duke kërkuar edhe llogari prej tyre.

 

 

MINISTRI I MBROJTJES, AZEM SYLA NUK E VIZITOI ASNJËHERË SELINË E KOMANDËS SË OPERACIONIT “SHIGJETA” NË KUKËS!

Pashtriku: Është e vërtetë se, dokumentet e falsifikuar prodhojnë një histori të shtrembëruar, gjë që nuk duhet lejuar të ndodhë një gjë e tillë. Për t’a thelluar edhe më shumë hendekun e pasaktësive lidhur me këta urdhëra, mund ta shërfaq edhe një argument tjetër historik, ndonëse në një mënyrë e thash në pikën e dytë të pasaktësive të renditur më sipër.

Bazuar në kronologjinë e ngjarjeve, që kanë rrjedhur pas shpalljes së mobilizimit të përgjithshëm nga SHP i UҪK-së (më 31 mars 1999), këta urdhëra nuk i përgjigjen realitetit, (dhe si të tilla janë të falsifikuar) edhe për një fakt tjetër substancial. Dihet mirëfilli se, Ideja për operacionin “Shigjeta” dhe njëkohësisht përpilimi i planit të këtij operacioni (të cilit poashtu del se i është i falsifikuar data e hartimit) ka lindur dhe është realizuar nga SHP i UҪK-së në mesin e prillit 1999, në malet e Jezercit në Kosovë. Prandaj janë absurde emërimet e Azem Sylës, qysh më datën 1 prill 1999, në kohën kur ende nuk është biseduar për planizimin e operacionit “Shigjeta” në Pashtrik, dhe edhe për faktin tjetër se, më 1 prill 1999, Azem Syla akoma nuk ishte ministër i mbrojtjes, më 2 prill ai emërohet në këtë pozitë!

Sidoqoftë, Azem Syla më 5 maj 1999 kur u themelua Shtabi i Operacionit “Shigjeta” në krye me kolonel Bislim Zyrapin, ishte ministër i mbrojtjes i QPK-së.

Tani shtrohet pyetja:

– a mori pjesë ministri i mbrojtjes, Azem Syla në mbledhjen themeluese të Shtabit – komandës të Operacionit “Shigjeta” më 5 maj 1999 në Kukës, dhe sa herë e kishte vizituar këtë komandë, gjatë periudhës së përgatitjeve për operacionin “Shigjeta”?

Agim Sylejmani: Gjatë tërë kohës sa kam shërbyer në Operativën e Komandës së Operacioneve me seli në Kukës, siç e thash në një përgjigje të mësipërme, aty ka ardhur njëherë vetëm Fatmir Limaj, më 17 maj 1999, në cilësinë e zëvendësministrit të mbrojtjes. Ai nuk ka qëndruar gjatë. I është raportuar gojarisht për punën e bërë deri atëherë dhe pas një qëndrimi të shkurtër ai është larguar. Ndërsa ministri i mbrojtjes, Azem Syla, gjatë asaj kohe nuk ka qenë asnjëherë në Operativën e Komandës së Operacioneve, edhe pse disa herë e kanë paralajmëruar ardhjen e tij, siç ishte paralajmërimi se ai do të vinte më 11 maj 1999, por ka rezultuar të mos vinte…!!!

 

SHERADIN BERISHA: OPERATIVA E SHTABIT TË OPERACIONIT “SHIGJETA” – MAJ – QERSHOR 1999 (BASHKËBISEDIM ME VEPRIMTARIN AGIM SYLEJMANI) (Pjesa II)

Pashtriku.org, 7 mars 2017: “Divizioni i Kukësit dhe gjeneral Kudusi Lama ishin bartësit kryesor të luftës që zhvillohej në gjithë atë front të gjerë, aq sa ishte edhe vija kufitare Shqipëri-Kosovë… Pra, Divizioni i Kukësit ka dhënë një ndihmë të paimagjinuar në mjete luftarake, duke e pasë parasysh edhe një fakt tjetër, se pas thyerjes së kufirit lufta sabotohej jo vetëm nga kundërshtarët e luftës në Kosovë, por filloi të sabotohej tmerrësisht edhe nga vetë ata që drejtonin luftën nga hotelet e Tiranës, të cilët bllokuan mjetet financiare duke e lënë UÇK-në pa mbulesë të mjaftueshme, si në armatim, ashtu edhe në municione. Dhe, pikërisht në këtë situatë të krijuar Divizioni i Kukësit me udhër të gjeneral Kudusi Lama hapi depotë e armatimit të luftës, duke furnizuar repartet e UÇK-së me mjete të sofistikuara…” – kështu deklaron veprimtari Agim Sylejmani në pjesën e fundit të bashkëbisedimit.

DETYRAT THEMELORE TË SHTABIT TË OPERACIONIT “SHIGJETA”

Pashtriku: Të flasim pak për çështjet operative të shtabit. Në një dokument arkivor me titull: “Struktura organizative e operacionit ‘Shigjeta'”, figuron edhe emri juaj si shef i administratës. A mund t’i kujtoni në mënyrë të përmbledhur, punët themelore operative të kësaj strukture komanduese, të kryer gjatë përgatitjeve për operacionin “Shigjeta”?

Agim Sylejmani: Operativa e Komandës së Operacioneve e ngritur shpejt dhe e vënë në punë në një afat të paimagjinueshëm për kushtet normale, fillimisht u mor me:

– krijimin e hartave të terrenit të luftës,

– krijimin e ditarëve të luftës,

– vënien e kontaktit të rregullt telefonik me të gjitha Zonat Operative të UÇK-së në Kosovë, duke mbledhur të dhënat lidhur me lëvizjet e ushtrisë, policisë dhe njësiteve paramilitare serbe,

– dislokimin e armatimit të tyre,

– përcaktimin e koordinatave të sakta të këtyre armëve etj.

Gramoz Kelmendi punonte në krijimin e hartës topografike të luftës, duke e ndihmuar kështu kolonel Spiro Butkën. I lejoj vetes të them se ai aq shpejt e përvetësoi këtë “zanat” sa edhe mund të matej me vet kolonelin.

Pas dhjetë ditë pune intenzive, të thuash 24 orë në ditë, me pak ndërrime të kohë pas kohëshme, sa për të vënë ndonjë sy gjumë, kolonelët dhe Gramozi përfunduan me hartën topografike dhe përcaktimin e koordinatave në terren, punë e cila u vlerësua jashtëzakonisht shumë nga përfaqësuesit e NATO-s. Ata kërkuan që hartën ta dërgonin në Bruksel si dhe në Vashington. Kështuqë kolonel Spiro Butka dhe Gramoz Kelmendi bënë të pamundurën duke e kopjuar në letër të madhe prej pausi disa metërshe gjithë hartën që ishte krijuar në Operativë. Me këtë u dëshmonim aleatëve se në krye të luftimeve gjendeshin ushtarakë të aftë dhe me përvojë.

Këto ishin si të thuash punët themeltare për realizimin e operacioneve luftarake jo vetëm në një pikë fronti, siç ishte ai i Koshares, por tani përgatitej mësymja e përgjithshme për çlirimin e Kosovës edhe përmes Pashtrikut. Për këtë front kaq të gjerë nuk flitet e nuk shkruhet sa duhet, për të mos thënë se kjo edhe minimizohet jo pa qëllim. Duhet ta kemi parasysh se forcat e UÇK-së në një numër shumë më të paktë se sa numri i madh i koncentruar i forcave të armatosura dhe paramilitare serbe me njësitë elite të artilerisë serbe, qëndronte ballë përballë tyre të gatshme për veprim dhe flijim. Në kufirin me Shqipërinë, Serbia kishte dislokuar mijëra ushtarë të armatosur me armët më moderne të kohës, përballë një ushtrie të ngritur mbi baza vullnetare, por tejet të motivuar për të luftuar për atdheun e tyre, me një moral të lartë, që shumë ushtri do ia kishin lakmi, të gatshëm të derdhnin gjakun për lirinë e atdheut pa llogaritur fare jetën e tyre.

 

 

Një pjesë e Operativës, Spiro Butka, Gramoz Kelmendi, Flora Krasniqi dhe ulur Agron Haradinaj

QENDRAT STËRVITORE TË UҪK-së NË VERI TË SHQIPËRISË

Pashtriku: Theksuat raportin e forcave të armatosura midis UÇK-së dhe forcave serbe që ishin dislokuar përgjatë kufirit me Shqipërinë. Në sa qendra stërvitore ushtronin vullnetarët e UҪK-së (gjatë muajit maj) dhe cili ishte numri i përgjithshëm i tyre që stërviteshin aty, për t’u përballur me forcat e dislokuara serbe në kufi, gjatë operacionit “Shigjeta” në Pashtrik?

Agim Sylejmani: Në veri të Shqipërisë ishin të ngritura shumë stërvitore të UÇK-së, baza të vërteta ushtarake, me njësi të rregullta dhe të armatosura, të gatshme të hidhen në veprime luftarake kurdo që do kërkohej prej tyre. Stërvitore të mëdha ishin ato në Helshan, Kalimash, Burrel, Feken, Vlahnë, Cahan, Fushë Dukagjin, Papaj, etj. Por kishte edhe në mbrendi të Shqipërisë, si në Rogozhinë, Durrës, etj.

DITARËT E LUFTËS

Pashtriku: Agim, më lartë evidentuat edhe punët themelore që kishte kryer Komanda e Operativës nën drejtimin e Bislim Zyrapit. E ti si shef i administratës, me çfarë punë merreshe konkretisht gjatë kësaj kohe?

Agim Sylejmani: Unë merresha me krijimin e dokumentaconit të Operativës së Komandës së operacioneve. Hartoja raporte për gjendjen e forcave serbe dhe koordinatat e tyre, koordinata të cilat i përcaktonin kolonelët, sidomos Gramozi. Këto pastaj dërgoheshin nga Agroni tek njësia ndërlidhëse e NATO-s në Kukës, e cila pastaj këto koordinata të caqeve të pozicioneve të forcave serbe ua dërgonte pilotëve luftarakë të NATO-s që kryenin veprime luftarake nga ajri. Pos kësaj unë ndihmoja edhe në krijimin e Ditarëve të luftës, me të cilët merreshin kolonelët: Spiro Butka dhe Arqile Mandro.

Pashtriku: Çfarë përmbanin konkretisht ditarët e luftës?

Agim Sylejmani: Ditarët e luftës bëheshin sipas specifikës dhe gjinisë përkatëse ushtarake.

– “Ditar i veprimeve luftarake”,

– “Libër i njoftimeve operative”,

– “Dosja e…”, etj. etj.

Kishte ditarë që mbanin shënime mbi aktivitetet e forcave serbe, mbi lëvizjet e tyre, lloji i armatimeve dhe sasia, etj. Në ditarë shënoheshin lokacionet e pozicioneve armike, lloji i armatimeve të tyre dhe mundësitë vepruese. Në ditarë të tjerë shënoheshin të dhënat ushatarke të UÇK-së dhe veprimeve luftarake operative. Me një fjalë, aty janë të shënuara të gjitha veprimet luftarake të operacioneve goditëse të operacionit “Shigjeta”.

 

 

Duke punuar në ditarët e luftës

Pashtriku: Këto ishin ditarët me të dhëna operative që kryheshin kolektivisht. Personalisht a ke mbajtur ditarë gjatë luftës, nëse po, a mund t’i veçoni 2-3 ngjarje më të rëndësishme?

Agim Sylejmani: Më 28 prill 1999, pos tjersh në ditarin tim kisha shënuar:

“Nga Vlahna udhëtuam për Krumë e pastaj për në Cahan. Rrugës mezi u ngjitëm në të përpjetën. Reparti në Cahan ishte shumë i rregulluar dhe me disiplinë të mirë. Kishin edhe topa e gulinova. Bënë edhe një alarm për të parë gatishmërinë e ushtarëve. Për një kohë shumë të shkurtër të gjithë ishin në vendet e veta të parapara. Shabani (Shaban Musliu) ndihmoi eprorin që ishte në Cahan si në çështje teorike ashtu edhe në ato praktike, duke e mësuar se si duhej sjellur në raste të posaqme, si në rast sulmi artilerik, ajror, të këmbësorisë….”

Më 29 prill 1999, në stërvitoren e UÇK-së në Helshan, pos tjerash kam shënuar:

“Sot erdhën gazetari dhe kameramani i televizionit belg RTL. Shabani (Shaban Musliu) më tha të jap unë intervistën. Përkthente vetë Shabani…..

Pasdreke filluan të vinin kamionët me paisje për ushtarët. Pra, sonte do të udhëtojë një kontigjent ushtarësh për në front. Athua sa?

U bë rreshtimi i ushtarëve me një megafon, të cilin e solli Maliqi (kolonel Maliq Doçi). Do të udhëtonin për në front rreth 200 veta. Pastaj erdhi edhe armatimi, i cili ishte shumë i vjetëruar dhe i ndryshkur. Kishte vetëm pushkë dhe automatikë, si dhe disa pushkëmitraloza. Maliqi më dha listat për evidencimin e ushtarëve dhe armëve që do t’u jepej.

Manifestimi me këtë rast ishte shumë madhështore, e papërshkrueshme. Përshëndeti edhe “Plaku” (komandant Xheladin Gashi). Maliqi mbajti një fjalim të zjarrtë, që ndezi zemrat e ushtarëve. Edhe kodrat ushtuan nga brohoritjet dhe thirrjet e ushtarëve. Luljeta (Luljeta Sulejmani) këndoi, ndërsa Shkodra Aqifi (Shkodrane Dardhishta) recitoi dhe çuan peshë zemrat e ushtarëve. Me këtë grup shkuan edhe këto dy vajzat, e edhe Bekimi (Bekim Zylfiu), të cilit ia dhash një pushkëmitraloz.

Automatikun e fundit e ndala për vete.”

 

 

Fletë ditari personal të luftës.

 

 

Shkodra Aqifi (Shkodrane Dardhishta) mew megafon.

 

Këto i kisha shkruar më 29 prill, ditën kur u nisën për në frontin e Koshares 209 ushtarë, të armatosur dobët dhe me armatim të vjetëruar, por me zemrat plot atdhedashuri dhe të gatshëm të vdisnin për komb e atdhe. Ishte kjo kohë kur akoma nuk merrnim drejtpërdrejt armatimin e luftës nga ushtria shqiptare. Për nevoja të ngutshme ishim të shtrënguar të kërkonim armë nga bashkëkombasit tanë, fshatarët nëpër fshatra në veri të Shqipërisë. Kjo kohë konsiston edhe me sabotimin e hapur edhe të atyre që ishin të thirrur për luftën, por që qëndronin nëpër hotelet e Tiranës dhe shetisnin me xhipa të shtrenjtë dhe me kravata.

Një javë më vonë, në shënime të ndryshme gjatë kohës së luftës, shkruajta edhe për portretin e vajzës gjashtëmbëdhjetë vjeçare nga Kumanova, Shkodranes, e cila rezultoi se ishta e bija e një shoku tim të hershëm. Në këtë skicë portret për Shkodranen paraqita më gjerësisht edhe atmosferën e krijuar më 29 prill 1999 kur ato bashkë me njësitin special u nisën për në frontin e Koshares. Por, për shkak të vendit të kufizuar po e lë që së bashku me shënimet e tjera të ditarit tim t’i përmbledh në një libër të veçantë.

NDIHMA E PAKURSYER LOGJISTIKE E GJENERAL KUDUSI LAMES NË OPERACIONIN “SHIGJETA” DHE KOMANDANTËT E UҪK-së QË E SABOTONIN LUFTËN NGA HOTELET E TIRANËS!

Pashtriku: Dihet mirëfilli se pjesa veriore e Shqipërisë, gjegjësisht zona kufitare ku ishin ngritur qendrat stërvitore të UҪK-së dhe bëheshin përgatitjet për frontin e Koshares dhe të Pashtrikut në kuadër të operacionit “Shigjeta”, ishte nën përgjegjësinë ushtarake të Divizionit të Kukësit në krye me Gjeneral Kudusi Lama. A mund të na thoni konkretisht, cili ishte roli i Gjeneral Kudusi Lamës me Divizionin e Kukësit, në përgatitjen logjistike për Operacionin “Shigjeta”?

Agim Sylejmani: Divizioni i Kukësit dhe gjeneral Kudusi Lama ishin bartësit kryesor të luftës që zhvillohej në gjithë atë front të gjerë, aq sa ishte edhe vija kufitare Shqipëri-Kosovë. Ne kishim djem e vajza të gatshëm të jepnin edhe jetën e tyre për lirinë e Kosovës, por pa Divizionin e Kukësit, e sidomos të vetë gjeneral Kudusi Lama dhe gjithë stafit të tij ushtarak, as që mund të imagjinohet lufta e UÇK-së në kufi me Kosovën, ku ishin të përqëndruara njësitë elite artilerike e tankiste të ushtrisë serbe të shoqëruara nga njësitë paramilitare serbe dhe mercenare ruse. Kundër këtyre forcave të mëdha në numër dhe të paisura me armët më moderne të kohës nuk mjaftonte vetëm vullneti për të luftuar, por duheshin edhe mjetet përkatëse për të përballuar armikun shumëfish më të madh në numër dhe të paisur.

 

 

Me Babushin – gjeneral Kudusi Lama, gjatë promovimit të librit të tij në Bern.

Pra, Divizioni i Kukësit ka dhënë një ndihmë të paimagjinuar në mjete luftarake, duke e pasë parasysh edhe një fakt tjetër, se pas thyerjes së kufirit lufta sabotohej jo vetëm nga kundërshtarët e luftës në Kosovë, por filloi të sabotohej tmerrësisht edhe nga vetë ata që drejtonin luftën nga hotelet e Tiranës, të cilët bllokuan mjetet financiare duke e lënë UÇK-në pa mbulesë të mjaftueshme, si në armatim, ashtu edhe në municione. Dhe, pikërisht në këtë situatë të krijuar Divizioni i Kukësit me udhër të gjeneral Kudusi Lama hapi depotë e armatimit të luftës, duke furnizuar repartet e UÇK-së me mjete të sofistikuara.

UÇK-ja kishte logjistikën e vet, por kjo logjistikë nuk do të mund të funksiononte siç e theksova më lartë pa ndihmën dhe përkrahjen e drejtpërdrejtë të gjeneral Kudusi Lames dhe ushtarakëve të tjerë shqiptarë të cilët ishin vënë në shërbim të luftës për çlirimin e Kosovës. Realisht që nga fillimi i majit 1999 e deri në përfundim të veprimeve luftarake, gati e gjithë logjistika është bërë me mjete luftarake nga ushtria shqiptare. Këtu vlen të theksohet, se, ta zëmë, në pikën stërvitore të UÇK-së në Helshan, ku ishin të koncentruar forca të shumta ushtarake të UÇK-së, nuk kishim asnjë mjet qarkullues, as luftarak, por as edhe një autoambulancë të vetme. Çdo gjë bëhej nga oficerët shqiptarë dhe me mjete ushtarake të ushtrisë shqiptare. Dhe me këtë logjistikë tani UÇK-ja mund ta luftonte më lehtë fallangën serbe dhe të fillonte mësymjen e përgjithshme për çlirimin e Kosovës.

Lidhur me gjeneral Kudusi Lama dhe Divizionin e ushtrisë shqiptare në Kukës nuk flitet shumë, të mos them se nuk flitet e nuk shkruhet fare. Por historia do ta thotë fjalën e saj duke i dhënë vendin e merituar edhe gjeneralit Kudusi Lama, të cilin ne me ëndje e thërrisnim dhe akoma e thërrasim “babushi”, si dhe Divizionit të Kukësit me gjithë stafin ushtarak që ishte vënë në shërbim të luftës çlirimtare të Kosovës.

Pashtriku: Agim, më lartë nënvizuat sabotimin e luftës dhe bllokimin e mjeteve financiare për UҪK-në prej atyre që e drejtonin luftën nga hotelet e Tiranës. Theksuat si vijon (po citoi): “…pas thyerjes së kufirit lufta sabotohej jo vetëm nga kundërshtarët e luftës në Kosovë, por filloi të sabotohej tmerrësisht edhe nga vetë ata që drejtonin luftën nga hotelet e Tiranës, të cilët bllokuan mjetet financiare duke e lënë UÇK-në pa mbulesë të mjaftueshme, si në armatim, ashtu edhe në municione.” E dimë mirëfilli se anëtari i SHP të UҪK-së, Xhavit Haliti – Zeka, qëndronte në Tiranë dhe ai ishte përgjegjësi kryesor për logjistikë, ndonëse në Tiranë vepronte edhe një zyrë e Fondit “Vendlindja Thërret”, e cila grumbullonte mjete financiare për UҪK-në.

Në këtë rast e keni fjalë për Xh.Halitin me bashkëpunëtorët e tij, të cilët banonin në hotelet e Tiranës apo për dikë tjetër?

Agim Sylejmani: Po, pikërisht është fjala për Xhavit Halitin, sepse ai ishte përgjegjësi kryesor i logjistikës. Mjetet financiare për UҪK-në mbeteshin në Tiranë, tek ata që bredhnin rrugëve me xhipa të shtrenjtë dhe me telefona satelitorë. Të bëjë vetëm një krahasim. Qendra e madhe e stërvitjes në Helshan nuk kishte asnjë mjet qarkullimi, as telefon satelitor. Fillimisht ushtarët në Helshan kishin edhe racionet e kufizuara dhe shumë të dobëta të ushqimit. Nuk kishin as banjo për t’u pastruar, etj, etj. Nga gjithë ai repart, në Helshan kishte fare pak ushtarë të armatosur, dhe ata e kishin blerë armatimin e tyre personalisht. Kur na vinte “armatimi”, ishte kryesisht i vjetëruar dhe i ndryshkur. Po të mos ishte sabotimi, do të kishim një gjendje më të mirë. Të paktën po të na vinin mjetet nga Fondi “Vendlindja Thërret” do t’i kishim pasur kushtet krejtësisht tjera. Rastin që e përmenda me herët, kur i dërguam 209 ushtarë në frontin e Koshares, është për të vënë kujën, sepse nuk na vinte armatimi e as municioni. Kemi qenë të shtrënguar të mbledhim armatimin e fshatarëve, armatim i ndryshkur dhe shumë i vjetëruar. Megjithatë morali i lartë i ushtarëve nuk mund të përshkruhet.

 

 

Cahan, maj 1999: Agim Sylejmani me Rifat Sylejmanin dhe Agron Haradinajn.

 

KËRKESAT E SHTABIT, DREJTUAR GJENERAL KUDUSI LAMES PËR NEVOJAT LOGJISTIKE TË UÇK-së

Pashtriku: Meqë Divizioni i Kukësit ka dhënë një ndihmesë të çmuar në këtë drejtim, gjatë kësaj kohe (maj – 10 qershor 1999), a keni evidentuar ndonjë kërkesë të Shtabit tuaj, drejtuar gjeneral Kudusi Lames për nevojat logjistike të UÇK-së, të cilat u përdorën në Operacionin “Shigjeta”?

Agim Sylejmani: Të gjitha këto mjete luftarake dhe teknike i merrnim në bazë të kërkesës paraprake me shkrim që ia dërgonim Komandës së Divizionit të Kukësit. Mbaj mend kur si administrator i Operativës m’u kërkua të përpiloja kërkesën e parë me shkrim për mjete të ndryshme luftarake, të cilën fillimisht ma diktuan që të shënoja në fletoren time e pastaj ta daktilografoja në kompjuter.

Kërkesa fillonte kështu:

Qeveria e Përkohëshme e Kosovës

Ministria e Mbrojtjes

UÇK

Nr. i Protokollit XY, datë: NN

Kërkesë për mjete ushtarake

I dedikohet Komandës së Divizionit të Kukësit

1. Helmeta 2000 copë

2. Maska kundër gazrave 2000 copë

3. Paketë individuale (personale) 4000 copë

4. Lopata 1000 copë

5. Komplete të ndihmës së parë 20 copë

Për Shtabin e Përgjithshëm të UÇK-së

Kolonel Bislim Zyrapi

Me një fjalë, nga Divizioni i Kukësit ne kemi kërkuar dhe kemi marrë në dorëzim çdo lloj mjeti ushtarak dhe luftarak për nevojat e Operacionit “Shigjeta”. Kemi kërkuar dhe kemi marrë edhe goma për traktorët dhe kamionët me të cilët transportonim armatimin dhe municionin që na i jepte ushtria shqiptare, për të mos përmendur të gjithë materialin ushtarak e luftarak që na i dha ushtria e Shqipërisë nënë, konkretisht Divizioni i Kukësit nën komandën e gjeneral Kudusi Lama.

KONTRIBUTI I ҪMUESHËM I USHTARAKËVE NË PENSION

Pashtriku: Agim, shpesh në opinionin tonë janë shpërfaqur mendime të tilla, se shteti shqiptarë nuk ka dhënë ndihmën e duhur në luftën për çlirimin e Kosovës, ndërsa ju argumentoni të kundërtën! Në këtë kuadër, përveç Divizionit të Kukësit, në krye me gjeneral Kudusi Lama, i cili ishte vënë plotësisht në shërbim të luftës, a kontribuan në këtë drejtim edhe oficerët shqiptarë që kishin dalur prej kohësh në pension, si p.sh. Veli Llakaj e të tjerë?

Agim Sylejmani: Pos Divizionit të Kukësit nën komandën e gjeneral Kudusi Lama, kontribut të çmueshëm kanë dhënë edhe shumë ushtarakë të ushtrisë shqiptare, të cilët ishin të pensionuar, pjesa më e madhe e të cilëve të pensionuar para kohe. Pikërisht gjeneral Veli Llakaj, ish shef i Shtabit të Ushtrisë Popullore të RPS të Shqipërisë, me disa ushtarakë të tjerë shqiptarë, kanë qenë konsulentët më të rëndësishëm ushtarakë, të cilët njihnin mirë artin ushtarak të luftës. Emri i gjeneral Veli Llakaj lidhet ngusht me të tri luftërat në hapësirat shqiptare nën ish Jugosllavi, ku ai dha një ndihmë dhe kontribut të çmueshëm. Historia do ta thotë fjalën e vet edhe për këtë ndihmesë. Jo rastësisht, pikërisht në prill të vitit 1999 gjeneral Veli Llakaj vendosi ta bënte publike planin e hartuar për çlirimin e Kosovës, të koduar “Shpërthimi”, plan i cili qe hartuar dhe vënë në gatishmëri për zbatim nga komandanti i Përgjithshëm i Ushtrisë Shqiptare Enver Hoxha, plan për të cilin kishin shkruar dhe po shkruajnë shumë media botërore.

 

 

Me gjeneral Veli Llakajn

 

FILLIMI DHE PËRFUNDIMI I OPERACIONIT “SHIGJETA”

Pashtriku: Agim, tashmë kemi arritur te pika kulmore e ngjarjes historike – fillimi i operacionit “Shigjeta. Siç dihet sulmi i parë i operacionit “Shigjeta” në Pashtrik, ka nisur në mëngjesin e 26 majit 1999. A të kujtohet saktësisht kur dhe kush e mori këtë vendim në Shtabin e Operacionit, për të nisur mësymjen frontale pikërisht me këtë datë?

Agim Sylejmani: Lidhur me vendimin për mësymjen më 26 maj 1999 jam njoftuar dy ditë më parë, dhe se kjo çështje ishte mbajtur në një fshehtësi shumë të madhe. Nuk ishin të njoftuar as aleatët, as NATO-ja e as SHBA-të. Këtë e them me kompetencë, sepse më 26 maj erdhi me urgjencë në Operativë përfaqësuesi amerikan, Xhoshua (nuk e di se si shkruhet tamam për tamam), dhe i cili kërkoi informacion lidhur me veprimet luftarake në katër pika të reja të frontit dhe pse ishin ndërmarrë veprime me vijë veprimi kaq të gjerë pa u njoftuar aleatët. Lidhur me këto veprime luftarake zakonisht flitet vetëm për luftimet në Gorozhup, duke lënë anash ta zëmë betejën tek Lugu i Zi e në vende tjera të fronit, ku forcat e UÇK-së luftuan për javë të tëra me njësitet elite të artilerisë serbe, duke arritur të paralizonin forcat e kësaj elite ushtarake.

 

 

Pashtriku: Janë publikuar disa shifra për numrin e përgjithshëm të ushtarëve që u përfshinë në luftime. Si shef i administratës, kishit shifra të sakta për numrin ushtarëve të UҪK-së që morën pjesë në frontin e Operacionit “Shigjeta”?

Agim Sylejmani: Lidhur me numrin e ushtarëve të UÇK-së që morën pjesë drejtpërdrejt në veprime luftarake përafërsisht tanimë po dihet, sepse eprorët e këtyre njësiteve kanë të hartuara listat e ushtarëve të tyre dhe këto janë të publikuara. Por, në veri të Shqipërisë numri i ushtarëve të uniformuar e të sistemuar nëpër reparte e njësi të UÇK-së nëpër stërvitore ishte shumë më i madh. Ata ushtarë ishin të gatshëm të hidheshin në veprime luftarake në çdo kohë që kërkohej prej tyre. Bile ishin të padurueshëm, nuk u pritej të hidheshin në front. Në Helshan, Burrel, Cahan, Kalimash, etj., kishte disa mijëra ushtarë. Pra, ushtarë të uniformuar kishte shumë më tepër se sa numri i atyre që ishin hedhur në veprime luftarake.

 

 

Pika e rekrutimit në Kukës – maj 1999

 

Pashtriku: Kush ua kumtoi lajmin për përfundimin e veprimeve luftarake në Pashtrik?

Agim Sylejmani: Në mbrëmjen e 9 qershorit jemi njoftuar se është përfunduar një marrëveshje në mes të përfaqësuesve të NATO-s dhe të ushtrisë jugosllave – serbe në Kumanovë dhe se më 12 qershor do të pushojnë veprimet luftarake. Këtë na e komunikoi shefi i Operativës së Komandës së Operacioneve, kolonel Bislim Zyrapi.

DETYRAT E ANËTARËVE TË SHTABIT TË OPERACIONIT “SHIGJETA” – PAS PËRFUNDIMIT TË LUFTËS

Pashtriku: Pas përfundimit të luftës, në cilat institucione u sistemuan anëtarët e Shtabit të operacionit “Shigjeta”?

Agim Sylejmani: Fillimisht anëtarëve të Operativës nuk na u lejua të futemi në Kosovë. Unë për vete e pata humbur durimin dhe jam futur në Kosovë më 19 qershor 1999 së bashku me Shaban Musliun. Me Shabanin fillimisht jemi takuar në Kukës me Bardhyl Mahmutin, Sylejman Selimin, Ragip Shalën, etj.,dhe bashkë me ta jemi futur në Kosovë. Fillimisht jemi ndalur në Skënderaj, ku edhe e kemi kaluar natën. Të nesërmen kemi shkuar deri në Shtabin e Zonës Operative të Drenicës, ku u takuam me anëtarët e saj dhe Sami Lushtakun. Me Sami Lushtakun dhe anëtarë të tjerë të Shtabit kemi shkuar në Prekaz për të vizituar lagjen e Jasharajve dhe bëmë homazhe tek varrezat e të rënëve në epopenë e lavdishme të UÇK-së, në epopenë e Jasharajve, epope e cila u bë gurë themeltar për lirinë e Kosovës.

Sa i përket sistemimit të pjesëtarëve të Operativës, Bislim Zyrapi ishte dërguar në departamentin e sigurisë së asaj kohe, Emergjencë, ndërsa Spiro Butka dhe Arqile Mandro u sistemuan në Shtabin e Përgjithshëm të UÇK-së në Prishtinë. Unë nuk u ndala në Prishtinë, ndoshta për shkak të rebelizmit, bashkë me Shaban Musliun vazhduam për në Gjilan, tek Shtabi i Zonës Operative të Karadakut. Pas dy ditësh në Gjilan erdhi njësiti “Karadaku”, i ngritur në stërvitoren e UÇK-së në Kalimash. Nga takimi me ta unë kam vazhduar pastaj së bashku me këta djemë për në Novobërdë, (tani Artanë), pastaj për në Kamenicë (tani Dardanë), ku në mënyrë të organizuar dhe të koordinuar kemi filluar të marrim objektet shoqërore, siç u thoshim atëherë. Fillimisht na duhej t’i pastronim nga mjetet shpërthyese, deminimin e tyre. Merre me mend edhe në çerdhen e fëmijëve në Kamenicë, ta zëmë, kishte pasë aq shumë mina nga më të voglat deri te një 10 kilëshe. Duke bërë deminimin e objekteve dhe lokaliteteve krijuam një ambient të sigurtë për banorët e atyre vendeve.

 

 

Kukës, 9 qershor 1999: pas njoftimit se në Kumanovë është bërë marrëveshja për ndërprejen e veprimeve luftarake. Agim Sylejmani, Spiro Butka, Bislim Zyrapi, Rafet (?), Alsh Shala dhe Mark Shala.

 

DEMOBILIZIMI NGA RADHËT E UҪK-së

Pashtriku: Pas këtij aktiviteti të dobishëm për sigurinë e popullatës, cili ishte hapi tjetër i radhës?

Agim Sylejmani: Më 13 gusht 1999, pasi fillova të vërejë veprimet e disa abuzuesve me emrin e UÇK-së, dhe duke e parë se nuk janë arritur premisat e aspiruara të luftës, kërkova demobilizimin tim. Kështuqë nga kjo ditë nuk isha më pjesë e UÇK-së dhe as TMK-së së më vonshme ose FSK-së së sotme.

 

 

TË PËRJETËSOHET HISTORIA E LAVDISHME E UҪK-së

Pashtriku: Ҫka mund të thoni për fund të kësaj bisede, keni ndonjë porosi?

Agim Sylejmani: Çfarë të të them i nderuar Sheradin! Në kufirin shqiptaro-shqiptar është zhvilluar një luftë e vërtetë, e ashpër dhe e pabarabartë, e cila ka zgjatur më shumë se dy muaj, luftë të cilën e njohim me emrin Beteja e Koshares. Në këtë luftë kanë rënë me qindra dëshmorë të Kombit. Pjesa dërmuese e kësaj pjese të UÇK-së që kishte hapur një front të tërë dhe aq të gjerë të luftës me Serbinë, sa ishte edhe vetë vija kufitare në atë kohë, kishin ardhur nga të gjitha anët e globit tokësor. Më së paku kishte nga radhët e refugjatëve të luftës, ku nga 830’000 refugjatë në Shqipëri në radhët e UÇK-së ishin rreshtuar vetëm disa qindra prej tyre. Ndërsa nga vendet perëndimore thirrjes së mobilizimit i ishin përgjigjur me mijëra bashkatdhetarë. Pastaj, në Kosovë është bërë një luftë gati dyvjeçare, me rreth 15’000 të vrarë, mijëra të tjerë të plagosur dhe me mbi 20’000 femra të dhunuara, duke mos harruar edhe shkatërrimin e rreth 60 % të objekteve të banimit. Kjo luftë ishte e drejtë dhe më se legjitime. Edhe pranë kësaj, tash e 18 vite që ka mbaruar lufta, pushtetet aktuale që e qeverisën Kosovën që nga 12 qershori 1999 e deri më sot, nuk morën as mundin e as iniciativën që këtë luftë ta përjetësojnë edhe në filma artistikë dhe në libra shkencorë. Derisa Serbia për luftën në Kosovë ka bërë me dhjetëra filma artistikë e qindra filma dokumentarë, kanë shkruar me qindra libra për këtë luftë. Millosheviqit i ngrihen përmendore gjithandej nëpër Serbi, ndërsa ta zëmë kryelegjendarit Adem Jashari nuk i japin vend në Prishtinë as sa për një bust të vogël sa grushti. Duke treguar këtë moskujdes dhe indiferencë ndaj vlerave më të shenjta e të mirëfillta të luftës dhe aspiratave çlirimtare të kësaj lufte, ata dëshmojnë se janë të gatshëm që edhe këtë faqe nga më të lavdishmet e historisë sonë në hapësirat shqiptare jashtë trungut amë Shqipërisë, ta shlyejnë dhe ta njollosin. Sot arrestohen dhe dënohen prijësit e kësaj lufte në emër të luftës. Kjo gjë dhemb deri në palcë. Nëse dikush ka abuzuar gjatë luftës, ka përfituar mjete materiale, apo ka keqpërdorur pozitën pas luftës, duke vjedhur e plaçkitur prona shtetërore, atëherë le të arrestohen dhe të dënohen si kryes të veprave penale si individë, pa e implikuar dhe njollosur UÇK-në dhe luftën e saj të drejtë.

 

 

Shfrytëzoj rastin t’u bëj thirrje krijuesve, artistëve, regjisorëve, skenaristëve, e sidomos shkrimtarëve, të merren me krijimtari letrare e artistike për këtë periudhë të lavdishme që t’ua lëmë trashëgim kujtesën e historisë gjeneratave që do vinë. E ardhmja jonë është e sigurtë dhe e garantuar nëse neve si komb nuk na kaplon harresa historike. Aspiratat shekullore e edhe të UÇK-së dhe luftës së saj të drejtë nuk janë realizuar as për së afërmi, por janë një hap drejt aspiratës shekullore, bashkimit tonë kombëtar, i cili as që ka alternativë tjetër. Vetëm si Shqipëri e bashkuar mund të garantohet qetësia jo vetëm në Ballkan, por edhe më gjerë. Çështja shqiptare është një çështje që kërkon zgjidhje. E ky është pikërisht bashkimi kombëtar i shqiptarëve dhe trojeve të tyre në një shtet të vetëm dhe unik – Shqipëri e Bashkuar!.

Pashtriku: Të faleminderoj për bashkëbisedimin!

 
Leave a comment

Posted by on March 8, 2017 in Uncategorized

 

ALEKSANDËR MOISIU POHON ORIGJINËN E TIJ MIRDITORE

prof. preng cub lleshi

Nga Prof. Preng Cub Lleshi

aleksander-moisi

 Aleksandër Moisiu

 

Rreth një gjysmëshekulli më parë, në vitin 1954 e 1955, diku qe shkruar se artisti me famë botërore, Aleksandër Moisiu, ishte me origjinë mirditore. Por, çuditërisht, ato rrjeshta që e pohonin këtë të vërtetë sikur “humbën”, ndaj edhe në një monografi luksoze kushtuar kësaj figure të madhe të artit shqiptar dhe atij botëror, botuar më 1976, kjo e vërtetë nuk u përmend.

    Por e vërteta “zhytet e mbytet, po kurrë nuk humb”, thonë mirditorët. Dhe u desh të vinte viti 1996, kur poeti dhe studiuesi kosovar – Agim Vinca, ta shpaloste të vërtetën në gazetën “Drita” në shkrimin “Moisiu i panjohur”, kushtuar kësaj figure të ndritur.

    Në këtë shkrim, duke folur rreth vizitës së Aleksandër Moisiut në Beograd më 1932, poeti sjell me të vërtetë të dhëna të panjohura rreth jetës së artistit të madh. Duke folur për shfaqjet që jepte ky artist në vijim të një turneu në vendet e Ballkanit, si në Beograd, Athinë, Stamboll e Bukuresht, poeti Agim Vinca jep “disa të dhëna dhe detaje lidhur me ardhjen dhe shfaqjen e A, Moisiut në Beograd në vitin 1932, të cilat kanë mbetur të panjohura për publikun shqiptar edhe sot e kësaj dite, pra pas më se 60 vjetësh”. 2)

    Një ndër këto “të dhëna” është edhe pohimi, me gojën e tij, i origjinës së artistit me famë botërore, gjatë një interviste të atyre ditëve, botuar në revistën e Beogradit “Pozeriste. Nedelni ilustrovani asopis”. (Teatri. Revistë e përjavshme e Ilustuar). Në parashtrimin e kësaj interviste theksohej se “Pas ardhjes së tij (A. Moisiut-shënimi im) në Beograg, u dha gazetarëve deklarata interesante për veten, për artin teatror, për filmin tonik e tjerë. Ndër të tjera mësuam: Babai i tij është shqiptar, katolik nga fisi Mirdita. Ka qenë tregtar në Durrës. Më vonë erdhi në Trieste dhe u martua me një fiorentinase. Këtu lindi Aleksandër Moisiu”.    

    “Siç e shihni, nga babi edhe unë jam ballkanas” – u drejtohet A. Moisiu gazetarëve, pasi u ka shpjeguar prejardhjen e tij dhe origjinën mirditore të babait të vet. Dhe ka qenë pikërisht theksimi i këtij fakti, të qënit ballkanas, që e ka shtyrë artistin me famë botërore në imtësi biografike të origjinës së tij, si të thuash, vërtetimi i saj. Ky “deklarim” merr një rëndësi të veçantë sepse, së pari, bëhej diku jo larg vendlindjes së të jatit – Mirditës, dhe së dyti, sepse ishte koha kur kishte jo pak grindje për origjinën e gjeniut që kishte luajtur me sukses të jashtëzakonshëm në shumë skena të Evropës e të botës.

    Artisti me famë botërore e deklaronte origjinën e tij mirditore në një kohë kur përflitej shpesh për “origjinën çifute” të tij. Dhe A. Moisiu gjen rastin të flasë me krenari për origjinën e tij, por edhe për respektin që kishte për çifutët, në një kohë kur ishte tendenca për t’i denigruar ata. Ndaj pyetjes: “Ju nuk jeni çifut?” ai i përgjigjet: “Nuk do të turpërohesha për këtë, por nuk jam”. Dhe më tej shtonte: “Ka shumë njerëz që mendojnë se jam çifut, pak për shkak të emrit – edhe pse emrat dhe mbiemrat biblikë janë të shpeshtë tek shqiptarët katolikë – pak për shkak se këtë famë e kanë përhapur hakën krajolerët (kryethyesit)”.

    Duke e sjellë pohimin e artistit të madh për origjinën e tij mirditore, ndjejmë obligimin për të falenderuar poetin dhe studiuesin kosovar Agim Vinça për hulumtimin dhe publikimin e kësaj të vërtete, që i bën krenarë mirditorët, për ndihmesën që kanë dhënë edhe të parët e tyre në fusha të ndryshme të jetës në rrjedhën e shekujve, nga lashtësia, deri në kohët moderne.

    Edhe pse zbulimi i këtyre të vërtetave nuk ka të bëjë me tendencën për t’u shkuar deri “në rrënjë” gjërave, ose për të fituar një lavdi të pamerituar, e shohim të arsyeshme edhe të pyesim: Nga cili fshat i Mirditës ishte babai i Aleksabdër Moisiut? Dhe, përpjekja për t`iu përgjigjur kësaj pyetjeje, na çoi tek toponimi i rrallë e shumë interesant “Përroi i Moisiut”, përrua që kalom bri fshatit Gazull, ngjitur me fshatin Shëngjergj të Mirditës.

    Dhe, pasi ndonjë toponim të kësaj natyre nuk e hasim në ndonjë fshat tjetër të Mirditës, na lind e drejta të supozojmë, për të mos thënë “të besojmë”, se fshati ku lindi babai i Artistit të madh Aleksandër Moisiu është Gazulli, nga e kanë origjinën e tyre edhe tre vëllezërit e lavdishëm, bashkëluftëtarë të Gjergj Kastiotit, Gjon, Pal dhe Andrea Gazulli.

 

Marrë, me ndonjë ndryshim,

nga gazeta “Mirdita”, Nr. 5, qershor 2001.

 
Leave a comment

Posted by on February 23, 2017 in Uncategorized

 

ELENA GJIKA POHON ORIGJINËN MIRDITORE TË FISIT TË VET

prof. preng cub lleshi

Shkruan: Prof. Preng Cub Lleshi                

elena-gjika

                           Elena Gjika (Dora d` Istria)

 

 Për Elena Gjikën, e njohur edhe me pseudonimin Dora d’Istria, njerëzit tanë kanë mësuar, përveç artikujve të shumtë të shtypit tonë, edhe nëpërmjet monografisë së Vehbi Balës, kushtuar kësaj figure të shquar të Rilindjes sonë Kombëtare. Nëpërmjet këtyre ata kanë mësuar se kjo atdhetare zemërzjarrtë përkrahu nxehtësisht lëvizjen kombëtare shqiptare kundër robërisë turke, veçanërisht në vitet e Lidhjes së Prizërenit.

Duke marrë parasysh se gjithë jetën e saj ajo ia kushtoi çështjes kombëtare shqiptare, na duket se nuk është e drejtë ta quajmë “shkrimtare dhe publiciste përparimtare rumune”, siç thuhet në Fjalorin Enciklopedik Shqiptar, botim i vitit 1985, por një figurë e ndritur e kulturës kombëtare shqiptare dhe një veprimtare e shquar për çështjen tonë kombëtare, siç bëjmë me Marin Barletin, Aleksandër Moisiun e ndonjë tjetër.

Duke gërmuar në origjinën shqiptare të Elena Gjikës, autorë të ndryshëm e bëjnë atë stërmbesë, kryesisht, të zonave të Shqipërisë Jugore. Ndonjë e bën stërmbesë të Çamërisë e ndonjë tjetër stërmbesë të Përmetit, për të mos u zgjatur me hipoteza të tjera. Për këtë sjellin si argument, përveç të tjerave, edhe mbiemrin “Gjika”, i cili, sipas tyre, është i përhapur në këto vise, duke “harruar” se ky mbiemër a emër fisi, është shumë i njohur edhe në Shqipërinë Veriore, veçanërisht në trevat e Mirditës etnografike.

Por duket se të vërtetën mbi vendorigjinën e saj Elena Gjika na e zbulon me pohimet që parashtron në veprën “Gratë në Lindje”, botuar në Zyrih më 1859 në gjuhën frënge. Këtu ajo, midis të tjerave, shkruan: “Mirdita është vendi ku linden dy familje, njëra prej të cilave ka luajtur një rol të madh në Turqi (Qyprilinjtë-shënimi im) dhe tjetra (Gjikajt-shënimi im) në Moldavi – Vllahi (Rumani)”.

“Nga Kyprili, vazhdon më tej Elena Gjika, ka dalë një vezir i madh dhe katër breza ministrash janë dalluar” prej familjes së Kyprilinjëve. Familja tjetër, shton dijetarja e madhe, ajo me emrin Gjika, është, gjithashtu, me origjinë nga Kypriliu, ku lindi në shekullin XVII Gjergji i Parë, që hypi në fron më 1658”. 1).

Pohimi i Elena Gjikës është i qartë: Kyprilinjtë, a Qyprilinjtë dhe Gjikajt ishin dy familje të njohura në Mirditë, nga një fshat me emrin Kypril, që ndeshet, ndonjëherë, edhe në format Kipril a Kiptil. Pinjollët e këtyre dy familjeve, aty nga fundi i shekullit XVI ose fillimi i shekullit XVII, u larguan nga vendlindja e tyre: Kyprillinjtë për në Turqi, kurse Gjikajt për në Moldavi – Vllahi të Rumanisë, të cilat bënë emër atje ku shkuan, gjë që dëshmon për një shkallë të lartë zhvillimi të trevave nga u shpërngulën.

Dhe dokumentet historike hedhin dritë në pohimet e Elena Gjikës: Ato dëshmojnë se Gjikajt, si familje dhe si fis,i gjejmë në fshatra të ndryshme të Mirditës që në shekullin XV. I gjejmë, siç pohon historiani Selami Pulaha, veçanårisht, në atë që quhej “Vilajeti i Urakës, në Kurbnesh, por edhe në Orosh. Në veprën “Lufta shqiptare – turke në shekullin XV”, ai pohon se “në vilajetin e Urakës, në vitin 1467, kishte tre fshatra ku haseshin mbiemrat Gjika: Kiptil, Selitë dhe fshati Gjikë, ku duket se Gjikajt janë fort të përhapur.

Këtu del se në fshatin Gjikë, ku kishte 21 shtëpi, ishin edhe këto familje: Budin Gjika, Andrea Gjika, Gjon Gjika, Shtjefën Gjika”. 2) Po këtu, sipas dokumenteve që sillen nga historiani, del se në fshatin Selitë në 16 shtëpi që kishte, figuronin edhe dy familje që kishin mbiemrat Gjika: Kol Gjergj Gjika e Lazër Gjika, si edhe një farë Gjon Mirditi.

Këto fakte, por dhe fakti tjetër që Gjikajt i kemi prezentë në Mirditë edhe pas pesë shekujsh në fshatrat Kuzhnen, Shebe dhe Selitë e deri në Macukull të Matit, i cili bën pjesë në hartën e Mirditës etnografike, dëshmon se, edhe nga mbiemri a “llagapi” i saj, Elena Gjika është stërmbesë mirditore. Për këtë dëshmonte, qysh në vitin 1969, edhe studiuesi Lefter Dilo në shkrimin “Elena Gjika (Dora d`iatria), vajza jetime nga Çamëria”, botuar me rastin e 145-vjetorit të lindjes.

Në fund të këtij shkrimi, ai theksonte se “Duke folur për vendin e atdheut (Shqipërinë-shënimi im),  Dora d`Istria na informon se familjet Gjika dhe Qyprili janë nga krahina e Mirditës, duke dhënë edhe hollësi të tjera për to”. Dhe më tej, në një korespondencë shoqërore, ky studiues porosiste që të lokalizohej ky fshat në Mirditë, për të saktësuar vendorigjnën e dijetares së madhe dhe të Qyprilinjëve legjendarë.  

Duke e parë me vëmendje hartën e Mirditës etnografike, rezulton se trajta Kypril a Qypril, edhe pse  përmendet një fshat në Selitë me merin Kiptil, afrohet me emrin Kprull, që mban një lagje, e cila gjendet midis fshatrave Spitën në rrethin e Lezhës dhe Katundi i Vjetër, afër Rubikut, në rrethin e Mirditës. Ky emër, në shtegtimin e tij shekullor, do të ketë pësuar jo vetëm ndryshime fonetike, por edhe morfologjike, nga emri Kapruell a kaproll, në trajtat Këpruell e Kprull, që njihet nfa banorët edhe si një qytezë.

Sidoqoftë, pavarësisht se ku do të lokalizohet në të ardhmen fshati Kyprill a Qypril, aty ku duken gërmadhat e tij në Kpruell, në Kuzhnen, Shebe apo Selitë, një gjë është e vërtetë: Elena Gjika, siç e ka pohuar qartë në librin “Gratë në lindje”, është stërmbesë e Mirditës, e trevës që nuk iu nënshtrua për pesë shekuj perandorisë osmane.

Fakti që pinjollët e Kyprilinjëve i kemi prezentë edhe në ditët tona në Turqi dhe fakti që Gjikajt i kemi prezentë edhe në Kuzhnen, në Shebe dhe në Selitë të Mirditës, por edhe në Macukull të Matit, do t’i ndihmojë historianët që t’i afrohen më shumë të vërtetës shkencore për vendorigjinën e Elena Gjikës. Se një antropolog i vëmendshëm, duke parë portretin e Dora d`Istria-s dhe duke e krahasuar me portrete të Gjikajve të Kuzhnenit, a, ndoshta dhe të Shebes e Selitës, nuk do ta kishte të vështirë të dallonte afrinë tipologjike midis brezave të këtij fisi të lavdishëm.

 

  1. Gratë në lindje. Zyrih 1859, f. 271.
  2.  S. Pulaha: Lufta ruso-turke f. 332

 

 
Leave a comment

Posted by on February 21, 2017 in Uncategorized

 

SHQIPTARËT NË MAQEDONI U BASHKUAN NË KUVEND BASHKËKOHOR

aav-sm.png

ismet sylejhmani

Ismet Sylejmani, Prishtinë

 

Levizje e menqur dhe shpresëdhënëse, vazhdimësi e frymës skenderbegiane të afrimit dhe të pajtimit të popullit shqiptar!

Momente kur armiqt e popullit shqiptar përjetojnë temperaturë shpirtërore, dhembje koke dhe dëshprim e dekurajim!

Kjo ngjarje e madhe politike kombëtare, i lë me gishta në gojë kundërshtarët politik të cilët nuk mund të fërkojnë duart se shqiptarët nuk bashkohen dot, dhe se nuk ka kush i udhëheq në rrugën për bashkim e prosperim politik,shtëteror e kombëtar!

al1

Ky çast dhe ky rast që ka ngjarë sot më 24 Dhjetor 2016, në Hotel Aleksander Palace në Shkup, në takimin e liderëve të partive politike shqiptare, është dëshmi dhe fakt i padiskutueshëm se në figurën e Ali Ahmetit, sintetizohet e gërshetohet portreti dhe personaliteti i shqiptarit që e don të ardhmen e popullit shqiptar jo të ndarë por të bashkuar, unike dhe të fortë përballë sfidave që shtron e sotmja dhe që pret e nesermja!

Është sinjal dhe lajm ogurbardhë se populli shqiptar në Maqedoni, po nisë një etapë të re në të cilën në skenën e kombinimeve politike do të dalë me i fortë dhe populli shqiptar do ti shijojë këto fryte, të cilat padyshim se do të krijojnë atmosferë e opinion të ri e rrjedhimisht edhe perspektivë të qartë e të ndritur për shqiptarët jo vetëm në Maqedoni por edhe më gjerë!

al2

Urojmë që takimi i radhës të shenojë rezultatet e zotimeve të marrura dhe të dëshmojë para opinionit brenda e jashtë Maqedonisë, se shqiptarët e kanë të ndarë mendjen të ecin përpara me ndershmeri e dinjitet dhe se perfaqësimi i tyre politk do të shkojë duke shenuar pjekuri të vazhdueshme dhe të pranueshme nga faktorët relevant kombëtar e nderkombëter në Maqedoni dhe jashtë saj!

Udhëheqësin e popullit shqiptar Ali Ahmetin dhe drejtuesit politik që ishin sot në takimin historik, i përshendesim dhe urojme realizim të objektivave të cilat synojnë ti arrijnë në zgjidhjen e nyjës së koalicionit qeveritar pasëzgjedhor në Maqedoni!

 
Leave a comment

Posted by on December 25, 2016 in Uncategorized

 

BREZI QË MBAJTI NDEZUR FLAKADANIN E LIRISË

aav-sm.png

nezir-myrtaj

Shkruan: Nezir Myrtaj, Prishtinë

(Recension për librin “Në rrugë drejt lirisë”, Agim Sylejmani, Prishtinë, 2016 )

Është e njohur thënia se rruga e revolucionit dhe përgjithësisht rruga që çon te liria nuk është e shtruar me lule, por është rrugë e vuajtjeve të shumta dhe e sakrificave të mëdha. Pikërisht këtë fakt e konfirmon edhe rruga e veprimtarisë atdhetare e veprimtarit të përkushtuar e të palodhshëm të çështjes sonë kombëtare, Mehmet Hajrizi, i cili është subjekt i intervistës së përmbledhur në librin “Në rrugë drejt lirisë” të autorit Agim Sylejmani.

Fati historik i popullit shqiptar dhe i Kosovës në veçanti, kishte kushtëzuar që breza të njëpasnjëshëm të shqiptarëve ta investonin angazhimin, sakrificën dhe jetën e tyre në dobi të mbrojtjes së interesit të atdheut të tyre të ndarë e të kombit të tyre të robëruar. Shumë breza atdhetarësh, veprimtarë të devotshëm kishin mbyllur jetën me pengun e misionit të tyre të papërfunduar. Brezat shekullorë të veprimtarëve të popullit tonë kishin ikur nga kjo botë me ndjenjë të çliruar se kishin vënë një gur në themelet e lirisë dhe të bashkimit kombëtar, të cilat do t’i gëzonin brezat e ardhshëm. Por, brezi i veprimtarëve të lëvizjes kombëtare në Kosovë, i cili përjetoi çlirimin e Kosovës nga kthetrat e mprehta të pushtuesit serb konsiderohet fatlum, për faktin se arriti të shohë të kurorëzuar një pjesë të rëndësishme të ëndrrës së tij. Pa dyshim, brezi më fatlum do të jetë ai i cili do ta presë ditën e madhe të realizimit të idealit shqiptar-bashkimin kombëtar, që referuar asaj thënies angleze të cituar në libër, do ta bëjnë duart e gjeneratave tona.

Mehmet Hajrizi dhe plejada e bashkëveprimtarëve të tij, të cilët me shumë mund, peripeci dhe rreziqe, por me vendosmëri e guxim mbajtën të ndezur flakadanin e lirisë, në periudhën më delikate të lëvizjes sonë kombëtare në Kosovë, përjetuan satisfaksionin e madh për faktin se ky flakadan i ndezur u bart i sigurt deri te duart e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, e cila lirinë e Kosovës e nxori nga gryka e pushkës. Lufta e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës bëri realitet dhe konfirmoi përmbajtjen e drejtë të predikimeve teorike dhe veprimeve praktike të organizatës së lëvizjes atdhetare me kontinuitetin e emërtimit nga Grupi Revolucionar i Kosovës, te Grupi Marksist-Leninist i Kosovës, Organizata Marksiste-Leniniste e Kosovës e deri te Fronti për Republikën e Kosovës. Në intervistën e botuar në librin “Në rrugë drejt lirisë”, protagonisti i saj dhe i epokës së kësaj lëvizjeje kombëtare, Mehmet Hajrizi, shpjegimin mjaft të hollësishëm të veprimtarisë së organizatës e ka shoqëruar me dëshmi të shumta faktografike. Ato lidhen me parimet e edukimit revolucionar të një organizimi të mirëfilltë dhe të sigurt të veprimit të fshehtë, duke përfshirë edhe materiale të shumta të publikuara e të shpërndara në atë kohë, siç janë traktet, broshurat për nevojat e brendshme të organizatës, organet e shtypit “Zëri i Kosovës”, “Pararoja” dhe “Liria” e deri te botimet e veçanta me krijime letrare e artistike, si përmbledhja me poezi, “Këngët e lirisë” etj. Shihet qartë se shtypin ilegal të periudhës së viteve ’70 të shekullit njëzet, e përshkon si fill i kuq vendosmëria e organizatës për ta vazhduar deri në fitore veprimtarinë e nisur dhe bindja e saj e paluhatshme në drejtësinë e kauzës, e cila domosdoshmërisht do të triumfonte një ditë. Karakterin e drejtë të kësaj kauze po e sanksiononte me saktësinë e ligjit të natyrës fakti historik se liria e vendeve të robëruara dhe dekolonizimi i popujve të shtypur bëhen të pashmangshme, kur ato shtrohen për zgjidhje. Për zgjidhje tashmë ishte shtruar edhe çështja e Kosovës, për të cilën asnjëherë nuk kishte pushuar veprimi i organizuar çlirimtar, që nga rianeksimi i kësaj krahine shqiptare nga Jugosllavia titiste.

Në librin “Në rrugë drejt lirisë”, intervistuesi Agim Sylejmani, me një mjeshtëri të rrallë ka përzgjedhur dhe ka shtruar për shtjellim nga personazhi i intervistës, çështje që kanë të bëjnë me esencën e organizimit të fshehtë atdhetar, si forma e domosdoshme e veprimit çlirimtar në rrethanat e pushtimit, si dhe me parimet rigoroze të këtij organizimi, si parakusht i suksesit të tij. Po ashtu, ai ka shtruar për trajtim edhe shumë tema të tjera të rëndësishme jashtë kontekstit të veprimtarisë ilegale, duke arritur, siç është shprehur në parathënie, “ta shkundë” mjaft fuqishëm bashkëbiseduesin Mehmet Hajrizi, i cili me një freski të jashtëzakonshme të memories ka përshkruar ngjarjet dhe zhvillimet e disa dekadave në Kosovë, pjesë e të cilave ishte edhe vetë. Janë veçanërisht me interes përshkrimet dhe shpjegimet që ai ia bën organizimit të lëvizjes së fshehtë kombëtare dhe veprimtarisë së organizatës së vet, duke sjellë episode të freskëta të kësaj veprimtarie të cilat pa dyshim paraqesin një thesar të çmueshëm për historiografinë e lëvizjes kombëtare në Kosovë. Edhe pse në intervistë Mehmeti nuk parapëlqen të jetë në epiqendër të ngjarjeve të përshkruara, sa i përket periudhës së veprimtarisë ilegale, për shumë prej zhvillimeve vetëm ai do të mund të fliste me kompetencën dhe saktësinë e duhur. Kjo, për shkak të rolit specifik që ai kishte në kuadrin e rrugëtimit të lëvizjes. Prandaj, me intervistën e tij ai pothuajse ka rikonstruktuar e ringjallur pjesën më të rëndësishme e më të ndritshme të veprimtarisë në kuadrin e organizimit të lëvizjes ilegale. Ky fakt nuk mund të mos ngjallë sot te bashkëveprimtarët e asaj periudhe, ndjenjën e ligjshme të nostalgjisë për punën dhe idealin e tyre të dikurshëm, ndërsa për gjeneratat e reja paraqet një argument të pakompensueshëm historik i cili ndriçon epokën e lëvizjes ilegale të veprimit kombëtar.

Duke lexuar librin “Në rrugë drejt lirisë” lexuesi do të marrë informacione nga dora e parë, si prej një arkivi të gjallë, për gjendjen e përgjithshme të popullit shqiptar në Kosovë e në viset e tjera shqiptare nën Jugosllavinë e AVNOJ-it, e parë nën optikën e një veprimtari që shëmbëllen avangardën e panënshtrueshme të një populli të robëruar, por edhe për format dhe mjetet e veprimit revolucionar të cilat i impononte nevoja për të dalë nga gjendja e tillë. Mesazhi historik i këtyre informacioneve identifikon misionin dhe obligimin që secili ka kur bie ora e atdheut, duke injoruar fatin individual dhe sakrificat deri te ato vetëmohuese që imponon kryerja e misionit të tillë. Shembuj të sakrifikimit sublim për idealin e lirisë së Kosovës janë edhe shokët e radhëve të ngushta të vetë Mehmet Hajrizit, siç ishte anëtari i Komitetit Drejtues të OMLK-së, dëshmori Kadri Zeka, i rënë bashkë me dëshmorët Jusuf e Bardhosh Gërvalla; anëtari i celulës dhe i familjes së tij Naser Hajrizi, i rënë përkrah shokut të tij Asllan Pireva; udhëheqësi i Komitetit të Studentëve, dëshmori Rexhep Malaj, i rënë përkrah shokut të tij të idealit, Nuhi Berisha, pastaj rënia e atdhetarëve të tjerë anëtarë të lëvizjes kombëtare, si Bajram Bahtiri, Afrim Zhitia e Fahri Fazliu, Ali Ajeti, Zija Shemsiu e deri te Komandanti Legjendar, Adem Jashari dhe vargu i gjatë i dëshmorëve të rënë në Luftën e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës. Por, pa dyshim, ky gjak i derdhur ishte çmimi i lirisë së Kosovës, siç shprehet Mehmeti në intervistën e tij.

Libri “Në rrugë drejt lirisë”, ndonëse libër interviste, në të vërtetë është më shumë se kaq. Ai mund të konsiderohet biografi e lëvizjes së organizuar ilegale në Kosovë, ku autori derdh përvojën personale dhe të organizatës së tij, duke e ilustruar edhe me përvojën e organizimeve paraprijëse dhe të lëvizjeve globale çlirimtare.

Libri mund të konsiderohet vepër historike, ku përshkruhen rrethanat dhe ngjarjet e kontekstit historik nëpër të cilat ka kaluar Kosova në periudhën e pushtimit serb, duke përfshirë edhe historinë e rezistencës së popullit shqiptar kundër këtij pushtimi.

Po ashtu, ai mund të konsiderohet vepër sociofilozofike, ku për trajtimin e një rrethane të caktuar, autori depërton në sentimente sociologjike e filozofike të argumentit. Në këtë kontekst, kam parasysh thellësinë dhe karakterin krijues të mendimit me të cilin janë shpjeguar ngjarjet dhe është nxjerrë konkluzioni. Si ilustrim, është mjaft domethënës vlerësimi që u bëhet dy karaktereve komplementare vepruese të revolucionarëve Rexhep Malaj e Nuhi Berisha, duke e spikatur dhuntinë e frymës praktike te i pari dhe aftësinë e shkoqitjes teorike te i dyti, e që vetëm si të bashkuara ngrenë në fuqi aftësinë e tyre vepruese. Prandaj, dialektikën e bashkimit të teorisë me praktikën të këtyre dy revolucionarëve, autori e cilëson si simbiozë jo të rastit.

Më në fund, sigurisht nuk do ta teproja sikur librin “Në rrugë drejt lirisë” ta cilësoja edhe si një vepër etiko-shkencore, ku operohet me kategori të caktuara morale që karakterizojnë anët antagoniste të një realiteti për të arritur te një përfundim i drejtë e shkencor. Në këtë kontekst, është etika e veprimit revolucionar deri në vetëmohim e cila bën që dëshmorët e lirisë të konsiderohen pjesë e sistemit të vlerave të një kombi. Në libër janë paraqitur dhe përmendur pothuajse një galeri e tërë e figurave meritore të lëvizjes ilegale në Kosovë, jo vetëm ato të OMLK. Ndërkaq, duket qartë rezervimi, jo pa qëllim, për të përmendur emra edhe nga tabori i kundërt, ai i pushtuesit serb apo i kolaboracionistëve shqiptarë. Mbase ky veprim është bërë pasi qëllimi i intervistës do të ketë qenë për t’i vënë në pah vlerat etike të lëvizjes atdhetare, e jo vlerat amorale të shërbëtorëve të pushtuesit.

Duke qenë me një përmbajtje të tillë, gjatë leximit të librit “Në rrugë drejt lirisë”, lexuesi nuk e ka ndjenjën se po lexon një intervistë apo bashkëbisedim të zakonshëm, por një vepër të mirëfilltë autoriale, me një përmbajtje dhe rrjedhë të kodifikuar e të ndarë me kapituj tematikë, ku kufiri ndërmjet intervistuesit dhe të intervistuarit shkrihet pothuajse krejtësisht, ku në rastin më të mirë bashkëbisedimi merr trajtën e të ashtuquajturit dialog sokratian. Gjatë këtij leximi, lexuesit do t’i sjellë kënaqësi të vërtetë edhe stili elokuent e figurativ i gjuhës së përdorur, e po ashtu edhe struktura e lehtë e fjalive dhe fondi i shprehjeve metaforike, thënieve, parafrazimeve dhe citateve domethënëse letrare apo filozofike.

Për botime të tilla ka nevojë publicistika jonë, historiografia jonë, gazetaria jonë dhe shkenca jonë.

 
Leave a comment

Posted by on December 9, 2016 in Uncategorized

 

VOTA PËR ALI AHMETIN ËSHTË PLUMB PËR ARMIQT E POPULLIT SHQIPTAR

aav-sm1.png

isal1

Shkruan: Ismet Sylejmani, Prishtinë

Sot për sot Ali Ahmeti, është udhëheqësi më i madh politik e atdhetar , në të gjithë hapësirën shqiptare!

Mbi supet e Tij ka një të kaluar aq shumë të lavdishme e të jashtëzakonshme progresive e integruese kombëtare, sa vështirë se ti gjendet shoqi!

Vetëm dashuria e madhe ndaj popullit dhe Atdheut, ndaj kryeudhëheqësve të mëdhenj të kombit, dëshira për ta parë vendin e të parëve të lirë e të çliruar, të begatë e të prosperuar, e kanë shndërruar në një uragan e kampion të vërtetë e kalorës lavdiplotë që po marshon sigurt përpara!

Ali Ahmetit duhet ti jepet vota jo vetëm në këtë mandat, por gjithmonë e kurdoherë kur Ai e kërkon, sepse vota për Ali Ahmetin është votë për popullin shqiptar, është vote për flamurin kombëtar, është votë për gjakun e derdhur për liri e për përpjekjet e mëdha e të vazhdueshme për të drejta e barazi kombëtare dhe njerëzore, është votë për idealet dhe ë e mëdha të figurave të mëdha të kombit që nga Skënderbeu e deri te Adem Jashari e Fehmi Lladrovci!

Populli shqiptar në Maqedoni gjithmonë nëpër histori ka kërkuar udhëheqës të madh e të lavdishëm, i cili do ti dilte zot e do ta udhëheqtë në luftë çlirimtare, por edhe në ndërtim, mirëqenie e progresivitet integrues ne vend, e do ta përfaqësoje me dinjitet, aftësi e shkathtësi diplomatike ne arenën kombëtare e ndërkombëtare!

Vota për Ali Ahmetin, është vote shqiptare për integrim euroatlantik!

Rilindja e mirëfilltë shqiptare në shekullin e ri po del ne skene nën udhëqjen e udhëheqësit të madh e të urtë të popullit e Atdheut Ali Ahmeti.

Për herë të parë në historinë e re të Atdheut tone, po del publikisht në skenën e historisë me argumente e me dokumente, se populli shqiptare në Maqedoni është numerikisht e territorialisht vendimmarrës e me rol te padiskutueshëm shtetformues dhe stabilizues, por edhe gjithnjë e më shumë po merr nga pjesa e Tij përgjegjësitë për drejtimin me kompetence e përgjegjësi kupolën e lartë të administratës shtetërore të shtetit të Maqedonisë.

Në udhëheqjen e Ali Ahmetit të cilit kudo e kurdo duhet ti jepet vota shqiptare, po del në skenën e historisë populli shqiptar ortodoks, histori kjo tragjike por e lavdishme dhe shpresëdhënëse për popullin tonë e për të ardhmen e tij në familjen euroatlantike!

Biri i madh e historik i popullit shqiptare Branko Manojllovski do të jetë deputeti i parë shqiptare, që me ardhjen e Tij në Parlamentin e Maqedonisë do ta dridhë skenën politike jo vetëm maqedono – shqiptare, por edhe atë të shteteve fqinje dhe do të dërgoje në të gjitha kancelaritë e Evropës, SHBA-ve dhe të gjithë Botës se padrejtësitë shekullore ndaj popullit shqiptare ishin të mëdha dhe se ato janë duke u shtruar për zgjidhje e duan zgjidhje të drejtë, të qëndrueshme e të mbështetur fuqishëm nga SHBA-te dhe BE-ja e faktorë të tjerë relevant!

Viti 2016 e gjen popullin shqiptar homogjen e me projekte të qarta të ecjes se tij drejt fitoreve të reja, të cilat do të jenë të realizuara pavarësisht nga vështirësitë, sepse në udhëheqje të tij është i madhi dhe besniku Ali Ahmeti!

Gjithnjë e më shumë po rritet shpresa dhe po shtohen ato, se populli shqiptar në Maqedoni ka një të ardhme të ndritur!

Garantues i kësaj të ardhme të lumtur e të ndritur në Maqedoni, është udhëheqësi i popullit shqiptar Ali Ahmeti dhe shokët e Tij!

Garantuese është BDI-ja, vazhduesja politike e drejtpërdrejtë e luftës heroike e të armatosur të Ushtrisë Çlirimtare Kombëtare!

Është shumë e jashtëzakonshme për ne bashkëkombësit që jetojmë në Kosovë, Shqipërisë, Luginë të Preshevës dhe ata të tjerët nëpër Botë, kur shohim se po shtohen radhët e popullit shqiptar në Maqedoni, dhe se do të vije ajo koha e artë për të cilën ka sakrifikuar çdo gjë e po punon pandërprerë udhëheqësi i popullit shqiptar Ali Ahmeti, kur do te qeveriset çdo pëllëmbë e tokës shqiptare në Maqedoni nga vetë shqiptarët!

Ali Ahmeti, me udhëheqjen e Tij të urtë e të mençur në koordinim të plotë me faktorin ndërkombëtar e veçanërisht me atë amerikan dhe evropian e ka bërë të domosdoshme që partia më e madhe politike shqiptare do të jetë patjetër në qeverinë e Maqedonisë !

Pra ja pse duhet te votohet Ali Ahmeti dhe përfaqësuesit e partisë së Tij!

Për tu bërë realitet i vazhdueshëm kjo aspirate e ligjshme, vota për Ali Ahmetin duhet të jetë e pandërprerë, e gjithmonshme por edhe e fortë, votë popullore, sepse Ali Ahmeti e ka të ndarë mendjen, gjithçka e çdo gjë për popullin dhe Atdheun, gjithmonë në shërbim të tij!

Derisa ta kërkojë votën Ali Ahmeti ajo nuk duhet të diskutohet se a duhet ti jepet Atij apo jo, sepse të gjithë e dijmë se provat e dhëna në rrugën e gjatë në shërbim të popullit, janë argument i fuqishëm se biri i kombit shqiptar, gjithmonë e gjithnjë do të ece nëpër teh të shpatës e kurdoherë në shërbim me produktivitet të lartë politik, shtetëror e kombëtar të popullit shqiptar!

Cilido shqiptarë e shqiptare me të drejtë vote në Maqedoni, kur të shkoje para kutisë së votimit, të mendojë për një çast tërë të kaluarën e dhimbshme të popullit shqiptare në Maqedoni dhe kalvarin e pafund të vuajtjeve e të zitë e ullirit që e ka hequr nën pushtimin dhe dhunën e Serbisë pushtues e zgjedhën ish- jugosllave deri në luftën e UÇK-së në vitin 2001, dhe do ta këtë të qartë se përpos te Ali Ahmeti dhe partia që drejton Ai, askush më shumë nuk e meriton votën !

 

ismeti dhe alia

Ali Ahmetin edhe nëse nuk e admiron ndonjë kryefamiljar ose rival politik, ata përsëri e dinë se Ali Ahmeti, nuk lëshon pe asnëj milimetër kur është në pyetje çështja kombëtare dhe mirëqenia e popullit shqiptar jo vetëm në Maqedoni!

Të rinjtë dhe të rejat, të vegjlit e kolopuqët dhe ata që do të vijnë në jetë në të ardhmen, të Ali Ahmeti kanë e do të gjejnë udhëheqësin largpamës dhe babagjyshin që do të jetë i mbuluar me lavdi të padiskutueshme kombëtare e politike nga sukseset e mëdha në rrugën e gjatë, të mundimshme e të vështirë, por të lavdishme në shërbim të Atdheut e të të parëve tanë !

Vota për Ali Ahmetin, është votë kundër papjekurisë politike shqiptare në Maqedoni, e cila gjithmonë në fushata zgjedhore, mbulohet me aureolë kombëtare e që në fakt është e destinuar të qelbet e kundërmojë, sepse në rruge e sipër, tharmi antishqiptar e bën të helmueshme dhe e nxjerr jashtë të pavlerë, e për më tepër edhe të dëmshme për proceset që do të vijnë hap pas hapi!

Vota për Ali Ahmetin, është votë për pranim në NATO të Maqedonisë!

Vota për Ali Ahmetin, është votë dhe respekt për SHBA-të dhe BE-në!

Vota shqiptare të shkoje për partinë më të madhe e më puro shqiptare që kane pasur ndonjëherë shqiptarët në histori!

BDI e UÇK-së, është partia politike shqiptare që ua futë tmerrin dhe i shpartallon planet dhe ëndrrat ogurzeza e të helmuara antishqiptare serbo – maqedone!

Vota për Ali Ahmetin është votë për shpartallimin e te gjitha planeve antishqiptare!

Vota për Ali Ahmetin, është plumb për armiqtë e popullit shqiptar!

Shënim: Ismet Sylejmani është redaktor i Albanian American Vision për Kosovë dhe Maqedoni

 
Leave a comment

Posted by on December 9, 2016 in Uncategorized

 

LUTJE PËR NJERIUN

aav-sm.png

fatoni
Shkruan: Faton Krasniqi, Dardanë

(Xhavit Beqiri: “Lutje për njeriun”, Fjala, Prishtinë, 1994)

Gjinitë letrare dalin dhe zhvillohen me radhë, por poezia iu parapriu të gjithave, ajo u zhvillua krejt natyrshëm; natyrshëm e krijuan poetët, ata të cilët ndjenë për të, ata që luteshin për njeriun. Krijimet poetike lindin për të thënë diçka më shumë se sa shpirtërore, nuk është vetëm rastësia që krijon vargun, vargun e parë krijon dëshira dhe arsyeja, të dytin dhe të tretin e kështu me radhë e krijon ndjeshmëria e qenies njeri.

Lutjet njerëzore kanë krijuar miliona vargje, lutjet për njeriun s`kanë të ndalur. Njeriu lutet nga kulla për pak dritë në atë dhe këtë errësirë. Ai e tha para disa kohësh: “Të gjithë atyre që do të linden në kohë pa kalendarë” (“Lutjet për njeriun” f. 7). E parashikoi, e ndjeu dhe ky varg është bërë i gjallë përjetësisht, në këtë kohë pa kohë, s`ka kalendarë… ironi moderne me pak mllef poetik posturban.

Xhavit Beqiri
                                                                                                          Xhavit Beqiri

Njeriu që lutet, qetësinë shpirtërore mund ta gjej në një kohë jo të largët, ndoshta në një prapakohësi, në kohën e mbretëreshës Teutë. “U the se humba pas teje/ lulja në dritë vyshket/ti mund të jesh perëndeshë e dashurisë/ por besë nuk ke/ unë kam një Enkiduj/ se shtatë vjet jo shtatë ditë/ do të bëjmë gjëmë/ dhe do të nisesha në rrugën e gjatë/ për ta kërkuar jetën/ në mes të ujqve luanëve dhe ujit të vdekjes/…(“Lutje për njeriun” f. 40).

Këto vargëzime janë himne? – Po, janë himne, frymëzime djaloshare, janë vargje të sinqerta, të çiltra, janë vargje shpirtërore, është bota, është rrugëtimi djaloshar, është jeta para syve të një kolosi të letrave shqipe. Bota për(shkruar) në vargëzime nuk është e djallëzuar, syri poetik dhe dora e protagonistit nuk bënë përzierje artificiale temash; një gur pendimi kemi para nesh, kulla dy herë kulla që u ndërtua nga gurët e hëna e Ballkanit sodit gurët e kullave (“Lutje për njeriun” f.56)., prej këtyre vargjeve të poetit(atëherë të ri), të heshtur , sot, mund të krijohen poema moderne. Arti letrar, është më i bukuri, më i fuqishmi për ta prekur qenien njerëzore në shpirtin njomak, dhe kur prek shpirtin atëherë qenia lutet për qenien njerëzore, njeriu lutet për njeriun. Vargëzuesi gjithmonë ka kërkuar shpresë, jetë në vargje dhe nëpër vargje, e kur s`kishte për t`i dhënë asgjë njeriu ngushëllonte njeriun, sa për t`i dhënë shpresë, por shpresa është më shumë se sa vetë fjala shpresë, është jeta, nga shpresa për jetë, ai e tha: “Ne kemi të ardhmen/ ne ndezim qirinjtë për të vrarët/ ne ngrisim dy gishta për të nesërmen/ ne varrosim dhunën për paqen/ ne djallin me durim e vrasim në shpirt/ ne dimë ç`ngjyrë ka Kali i Trojës” (“Lutje për njeriun f. 66)., sa guxim për shpresë, sa madhështore! Vargje shpresëdhënëse, vargje që i qëndrojnë kohës, vargje që na bëjnë t`i besojmë së ardhmes. Atëherë kur i shkroi ishte i ri, kishte vetëm 23 (1994 -1971 = 23), por vargjet e tij rridhnin lirshëm, i pandikuar nga të tjerët, me një stil të veçantë, me një mjeshtri të rrallë, duke rrëfyer dhe vetërrëfyer brenda rreshtave poetik. E në krejt këto tema vargëzuesi ndjehet i sigurt, komod, pasi shkruarja e tyre është bërë si është më së miri. Trajtimi i koloritit të ndryshëm tematik e bëjnë më të vlerësuar veprën e tij të parë “Lutje për njeriun”.

Beletristika shqiptare ka nevojë për poetë të tillë, për poetë që origjinaliteti i vargjeve të jetë kusht dhe rregull, edhe pse letrarësia nuk pranon kushtëzime, por rregull, kulturë, pedantëri origjinalitet dhe stil shumë të veçantë ka autori i veprës “Lutje për njeriun”. Poezia e prof. Xhavitit nxori në pah, në sipërfaqe një rritje të vlerave poetike nëpërmjet vargjeve dhe jo vetëm në veprën e parë të tij “Lutje për njeriun”, sepse prof. dr. Xhavit Beqiri është autor i dhjetëra veprave shkencore, letrare, poetike; autor i dhjetëra punimeve shkencore, kumtesave dhe recensioneve.

Vepra e parë poetike e prof. Xhavit Beqirit “Lutje për njeriun”, ndahet në tri pjesë: I. Dritat e errëta, II. Kurrë s`më pyete mua, III.Kulla. Ka gjithsej 54 poezi. Botues “Fjala”, Prishtinë, 1994. Redaktor Milazim Krasniqi, recensent Arif Demolli, Ballinën e punoi Faik Krasniqi, redaktor teknik Shemsi Gërguri, korrektor Sabit Jaha, realizimi kompjuterik Abdullah Konushevci, tirazhi: 500 kopje.

Shkrimin tim për veprën e parë të prof.dr.Xhavit Beqirit po e përfundoj me shënime për autorin, me po ato shënime të frymëzimeve rinore drejt një rrugëtimi madhështor, po kthehemi në kohë, po kthehemi në kohën e nisjes hapërimit të suksesshëm , po kthehemi në vitin1994, në kohën e hapit të madh dhe të guximshëm intelektual e letrar.
Shënime për autorin

Xhavit Beqiri u lind në vitin 1971 në fshatin Koliq, komuna e Prishtinës. Shkollën fillore e kreu në vendlindje, të mesmen në Prishtinë, kurse tash është student i gjuhës dhe i letërsisë shqipe në Prishtinë. Ky është libri i parë i tij (1994).

 
Leave a comment

Posted by on October 30, 2016 in Uncategorized